P1-meter in 2026: zo werkt een P1-dongle
Wat leest een P1-dongle uit, werkt hij op jouw slimme meter en wat heb je eraan bij een contract met variabele tarieven of thuisbatterij?
Een P1-dongle leest gegevens uit de lokale P1-poort van een slimme meter en toont die in een app, lokaal systeem of HEMS. Zo zie je onder meer afname en teruglevering, maar compatibiliteit, voeding, privacy en eventuele apparaatsturing vragen wel om een aparte controle. De Energiewet is grotendeels in werking sinds 1 januari 2026. [05]
Wat is een P1-meter of P1-dongle?
Een P1-meter is de gangbare naam voor een P1-dongle: een klein apparaat dat de slimme meter uitleest. De P1-poort is juist de aansluiting die al op de slimme meter zit.
De P1-poort is een lokale aansluiting voor een extern apparaat. In de DSMR5.0.2-standaard heet deze aansluiting de Other Service Module. De meter stuurt meetgegevens via een zogeheten P1-telegram naar het aangesloten apparaat. [01]
Een dongle kan die gegevens tonen in een app of lokaal systeem. Een HEMS, een energiebeheersysteem voor thuis, kan de gegevens ook gebruiken. De dongle vervangt de meter dus niet. Hij leest alleen uit wat de meter beschikbaar stelt.
Bij DSMR5.0.2 heeft de P1-poort een vrouwelijke RJ12-aansluiting. De module die je aansluit, gebruikt een standaard RJ12-stekker. De standaard gebruikt seriële communicatie met 115.200 baud en 8N1. Dat is technische informatie die vooral nuttig is voor wie zelf een lokaal systeem aansluit. [01]
Welke gegevens leest een P1-dongle uit?
Een P1-dongle kan actuele elektriciteitsgegevens, meterstanden en soms gegevens van de gekoppelde gasmeter uitlezen. Gasdata lijken vaak actueel in een app, maar worden niet per seconde gemeten.
DSMR5.0.2 specificeert meterstanden voor afname en teruglevering per tarief, het actuele afnamevermogen, het actuele terugleververmogen, een tijdstempel, meter-ID en tariefindicator. Zolang de data-requestlijn actief is, verstuurt een DSMR5.0.2-meter iedere seconde automatisch een telegram. Er geldt maximaal één telegram per seconde. [01]
Bij een driefasenmeter kunnen ook spanning, stroom en actief vermogen per fase beschikbaar zijn. De waarden voor L2 en L3 zijn alleen aanwezig bij een driefasenmeter. Ook kunnen aantallen spanningsdips, spanningspieken en stroomuitvallen beschikbaar zijn. [01]
| Gegeven | Beschikbaarheid | Belangrijke beperking |
|---|---|---|
| Actueel elektriciteitsvermogen | Maximaal één P1-telegram per seconde bij DSMR5.0.2 | Het gaat om afnamevermogen en terugleververmogen op de hoofdaansluiting. |
| Meterstanden elektriciteit | Afname en teruglevering per tarief volgens DSMR5.0.2 | Dit zijn meterstanden, geen uitsplitsing per apparaat. |
| Elektriciteitsdata per fase | Mogelijk bij een driefasenmeter | L2 en L3 zijn alleen beschikbaar bij een driefasenmeter. |
| Gasmeterstand | Mogelijk bij een gekoppelde gasmeter | De uitvoer kan meter-ID, laatste stand in m³ en tijdstempel bevatten. |
| Gasdata in een app | De laatst ontvangen waarde kan iedere seconde opnieuw verschijnen | DSMR5.0.2 herhaalt de laatst ontvangen vijfminutenwaarde. Gasverbruik wordt niet per seconde gemeten. |
| Historische meterregistratie | De slimme meter registreert elektriciteit per kwartier en gas per uur | Deze registratie is niet hetzelfde als een realtime P1-telegram. |
De slimme meter registreert elektriciteitsverbruik en teruglevering per kwartier, en gasverbruik per uur. [02] Bij DSMR5.0.2 wordt de laatst ontvangen vijfminutenwaarde van de gasmeter iedere seconde met tijdstempel herhaald. Een herhaalde stand betekent dus niet dat de gasmeter iedere seconde nieuw verbruik meet. [01]
Werkt een P1-dongle op mijn slimme meter?
Een P1-dongle werkt als je een slimme meter met beschikbare P1-poort hebt. Een analoge meter met draaischijf heeft geen P1-poort. [06]
Gebruik deze korte controle:
-
Heb je een meter met draaischijf? Dan kun je geen P1-dongle aansluiten. Verouderde energiemeters bij huishoudens en kleine bedrijfsruimten moeten vanaf 1 januari 2026 worden vervangen door een digitale of slimme meter. [06]
-
Heb je een digitale meter zonder slimme functies? Dan is een P1-dongle niet vanzelfsprekend mogelijk. Voor teruglevering is vanaf 2026 een slimme of digitale meter nodig. Een slimme meter geeft standen door, bij een digitale meter moet je de standen zelf doorgeven. [02]
-
Heb je een oudere slimme meter met DSMR2 tot DSMR4? Volgens Netbeheer Nederland hebben slimme meters van DSMR2.2+ tot en met SMR5.x een P1-interface. Bij oudere meters kan de P1-poort te weinig voeding leveren voor een dongle. Sommige dongles hebben dan externe USB-C-voeding nodig. DSMR4.2.3 moet actuele meterstanden en actueel vermogen iedere 10 seconden via P1 verstrekken. [01]
-
Heb je DSMR5 of ESMR5? Dan noemt Homey DSMR5 of ESMR5 als vuistregel voor voldoende P1-voeding. DSMR5.0.2 specificeert maximaal 250 mA continue voeding via de +5V-lijn. [01]
-
Heb je een driefasenmeter? Kies een dongle die driefasenmeters ondersteunt als je gegevens per fase wilt gebruiken. Niet elke productuitwerking toont dezelfde gegevens.
-
Kom je een X1-aansluiting tegen? X1 is de nieuwe lokale interface voor energiegegevens in de DSMR6-generatie. In de overgang kan X1 nog P1-telegrammen leveren die voldoen aan DSMR5.0.2. [07]
Onze meetdata laten zien waarom deze controle nodig blijft. In de ons onderzoek naar slimme meters per gemeente bedroeg de mediaan per 1 januari 2026 20,9 procent aansluitingen zonder slimme meter, gemeten over 30 gemeentelijke waarnemingen van kleinverbruik-elektriciteitsaansluitingen.
| Onderdeel | Uitkomst |
|---|---|
| Mediaan zonder slimme meter | 20,9 procent, op basis van 30 gemeentelijke waarnemingen |
| Spreiding | 19,5 procent tot 27,7 procent, op basis van 30 waarnemingen |
| Gemeten aandeel aansluitingen | 58,2 procent in Stedin-, Enexis- en Coteq-gebied |
| Overig aandeel aansluitingen | Geraamd |
De monitor omvat alleen kleinverbruik-elektriciteitsaansluitingen tot maximaal 3 x 80 ampère. Gas is buiten beschouwing gelaten om dubbeltelling van adressen te voorkomen. Niet formuleren als aandeel van alle Nederlandse huishoudens zonder slimme meter. De mediaan van 20,9 procent is gebaseerd op 30 gemeentelijke waarnemingen en betreft alleen kleinverbruik-elektriciteitsaansluitingen.
Wat kost een P1-dongle en wat zijn de verschillen?
De prijzen liepen op 24 augustus 2026 in deze voorbeelden van € 24,95 tot € 39,00 voor P1-dongles. Een DIN-railmeter is een ander soort meetapparaat en kostte in dit voorbeeld meer.
| Product | Prijs op 24 augustus 2026 | Type | Genoemde functies | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|---|
| HomeWizard P1 Meter | € 24,95 | P1-dongle | 2,4 GHz-wifi, één- tot driefaseondersteuning, lokale API, USB-C-voeding voor oudere meters | Bij oudere slimme meters kan USB-C-voeding nodig zijn. |
| Chargee Sparky | € 24,95 actieprijs, doorgestreept € 29,95 | P1-dongle | Ingebouwde P1-splitter, RJ12-kabel, USB-C-voeding, WPA/WPA2/WPA3-wifi | De vermelde prijs was een actieprijs. |
| Homey Energy Dongle | € 39,00 | P1-dongle | Ingebouwde splitter, onder meer voor een laadpaal met P1-input voor load balancing | Load balancing vraagt ook een geschikte laadpaal of regeling. |
| Shelly Pro 3EM 120A v2 | € 157,90 inclusief btw | DIN-railmeter | Drie stroomtransformatoren | Geen P1-dongle. Installatie in de hoofdverdeelinrichting door een specialist. |
Een DIN-railmeter meet op een andere plek dan de P1-poort. De Shelly Pro 3EM 120A v2 is een DIN-railmeter met drie stroomtransformatoren en geen P1-dongle. Hij wordt in de hoofdverdeelinrichting geïnstalleerd. Daardoor is de installatie niet vergelijkbaar met het aansluiten van een RJ12-stekker op de slimme meter.
Meerdere apparaten kunnen technisch via een actieve of passieve hub of repeater op de P1-uitvoer worden aangesloten. [01] Of dat praktisch werkt, hangt af van de gebruikte apparaten en hun voeding.
Wat heb je aan een P1-meter bij een contract met variabele tarieven?
Een contract met variabele tarieven vereist een slimme meter, maar geen P1-dongle. Een dongle kan wel helpen om het actuele verbruik van het huishouden te volgen. [03]
Bij contracten met variabele tarieven kan het elektriciteitstarief per uur of per kwartier veranderen, afhankelijk van het contract. Het gastarief kan per dag veranderen. De werkelijke tarieven zijn doorgaans één dag vooraf bekend. [03] De Europese day-aheadmarkt werkt sinds oktober 2025 met kwartierverhandeling: 96 prijzen per dag in plaats van 24 uurprijzen. [03]
Een P1-dongle laat niet uit zichzelf de actuele prijs van zo'n contract zien. Daarvoor is een aanvullende databron of koppeling nodig. Wel kan het realtime vermogen duidelijk maken wanneer het huishouden stroom afneemt of teruglevert.
De ACM waarschuwt dat dynamische contracten onzekerheid over tarieven geven. Ze kunnen vooral passen bij huishoudens die hun verbruik kunnen sturen en financiële ruimte hebben voor prijsstijgingen.
Kan een P1-dongle een thuisbatterij, laadpaal of warmtepomp aansturen?
Nee, niet zelfstandig. De P1-poort levert meetinformatie, terwijl een batterij, laadpaal, warmtepompcontroller of HEMS zelf een compatibele regelmogelijkheid nodig heeft om apparaten aan te sturen. [01]
Een P1-dongle kan bijvoorbeeld meten hoeveel stroom er op de hoofdaansluiting wordt afgenomen of teruggeleverd. Een gekoppeld systeem kan die informatie gebruiken voor load balancing. Daarbij wordt het laadvermogen teruggeschakeld als het huishouden de aansluitcapaciteit nadert.
Een ander regeldoel is streven naar netto nul op de hoofdaansluiting. Dan probeert een systeem afname en teruglevering te beperken. Dat is geen gegarandeerde exact-nulstand. Meetinterval, systeemvertraging, batterijvermogen, faseverdeling en wisselend huishoudverbruik spelen mee.
Wie een batterij overweegt, vindt op onze pagina alles over de thuisbatterij de technische en financiële aandachtspunten. Controleer bij elke koppeling welke gegevens het systeem leest en welke apparaten het werkelijk kan regelen.
Waarom wordt realtime inzicht belangrijker vanaf 2027?
Realtime inzicht kan vanaf 2027 relevanter worden voor huishoudens met zonnepanelen, omdat de salderingsregeling stopt. Een P1-dongle is daarbij niet nodig om terug te leveren, een contract met variabele tarieven te hebben of apparaten te sturen.
Kleinverbruikers kunnen opgewekte en afgenomen elektriciteit tot en met 31 december 2026 jaarlijks met elkaar verrekenen. Vanaf 1 januari 2027 kan teruggeleverde elektriciteit niet meer worden weggestreept tegen afgenomen elektriciteit. Eigenaren van zonnepanelen houden wel recht op een terugleververgoeding. [04] [05]
Tot en met 2030 moet de terugleververgoeding minimaal 50 procent van het kale leveringstarief bedragen. Leveranciers mogen terugleverkosten rekenen, maar alleen voor kosten die zij maken voor het verwerken van teruggeleverde stroom. [04]
Juist het onderscheid tussen directe afname, eigen teruglevering en meterstanden wordt dan zichtbaarder. Lees ook wat de Energiewet regelt over de slimme meter.
Wat betekent een P1-dongle voor privacy en veiligheid?
Een P1-dongle gebruikt lokale toegang tot metergegevens. De energieleverancier krijgt niet automatisch via de P1-poort toegang tot wat een aangesloten apparaat uitleest.
Netbeheer Nederland beschrijft P1 als lokale toegang tot actuele meterstanden en historische gegevens zonder tussenkomst van externe partijen. [07] Enexis schrijft dat een P1-dongle gegevens aan de bewoner kan tonen zonder verbinding met de systemen van netbeheerder of energieleverancier.
De route via de energieleverancier werkt anders. Als je niets doet, ontvangt de leverancier maandstanden. Voor doorgifte van standen per dag, uur of kwartier is toestemming nodig. Dagmeterstanden bewaart de energieleverancier twee jaar. [02]
De Nederlandse privacy- en security-eisen zonderen de P1-poort uit van de beveiligingseis voor andere meterpoorten, zolang P1 een alleen-lezenpoort is. Een dongle kan wel zelf wifi, een app of een externe dienst gebruiken. Kijk daarom ook naar de instellingen van het gekozen apparaat.
Is P1 straks X1?
X1 is de nieuwe interface voor lokale toegang tot energiegegevens in de DSMR6-generatie. Het is niet vastgesteld in welke mate DSMR6- of X1-meters op 24 augustus 2026 bij huishoudens zijn uitgerold.
X1 kan in de overgang P1-telegrammen blijven leveren die voldoen aan DSMR5.0.2. Ook noemt de X1-specificatie historische elektriciteitsdata per kwartier met een bewaartermijn van zeven dagen. [07]
Daarom is X1 een nieuwe standaardrichting, geen reden om P1 nu als verdwenen te zien. Controleer bij een nieuwe meter welke lokale aansluiting aanwezig is en welke apparaten daarmee samenwerken.
Hoe hangt een P1-meter samen met een vol stroomnet?
Een P1-dongle geeft een huishouden inzicht in afname en teruglevering op de eigen hoofdaansluiting. Lees meer over hoe vol het stroomnet is.
Veelgestelde vragen
Werkt een P1-dongle op elke slimme meter?
Nee. Een P1-dongle heeft een slimme meter met beschikbare P1-poort nodig. Een analoge meter met draaischijf heeft geen P1-poort. Slimme meters van DSMR2.2+ tot en met SMR5.x hebben volgens Netbeheer Nederland een P1-interface. Bij oudere slimme meters kan externe USB-C-voeding nodig zijn voor de dongle.
Heb je een P1-dongle nodig voor een contract met variabele tarieven?
Nee. Voor een contract met variabele tarieven is een slimme meter nodig, maar geen P1-dongle. Een dongle kan wel helpen om het actuele huishoudelijke verbruik te volgen. Elektriciteitstarieven kunnen per uur of per kwartier veranderen, afhankelijk van het contract. De tarieven zijn doorgaans één dag vooraf bekend. [03]
Meet een P1-meter ook gasverbruik?
De P1-uitvoer kan de gasmeter-ID, de laatste gasmeterstand in m³ en het tijdstempel van die stand bevatten. Bij DSMR5.0.2 wordt iedere seconde de laatst ontvangen vijfminutenwaarde herhaald. Dat betekent niet dat gasverbruik per seconde wordt gemeten. De slimme meter registreert gasverbruik per uur. [01] [02]
Kan een P1-dongle een thuisbatterij aansturen?
Niet zelfstandig. De P1-poort levert meetinformatie over de hoofdaansluiting. Een batterij, laadpaal, warmtepompcontroller of HEMS moet zelf een compatibele regelmogelijkheid hebben om apparaten aan te sturen. Een systeem kan P1-data gebruiken voor bijvoorbeeld load balancing of een streven naar netto nul op de hoofdaansluiting.
Is een P1-dongle veilig voor je privacy?
P1 is lokale toegang tot metergegevens. Als een consument niets doet, ontvangt de energieleverancier maandstanden. Voor doorgifte van data per dag, uur of kwartier is toestemming nodig. [02] De P1-poort is uitgezonderd van de beveiligingseis voor andere meterpoorten zolang het een alleen-lezenpoort is. Kijk daarnaast naar wifi- en app-instellingen van de dongle.