Stadsverwarming 2026: kosten, rechten en Wcw
Lees hoe stadsverwarming werkt, wat de maximumtarieven in 2026 zijn, welke rechten u heeft en wat de Wcw waarschijnlijk verandert.
Stadsverwarming is warmte via een warmtenet, waarbij een afleverset in beginsel de functie van de eigen cv-ketel voor de warmtelevering overneemt. Hieronder staat hoe het systeem werkt, wat u in 2026 maximaal betaalt, welke rechten u heeft, hoe aansluiten en afsluiten werkt en wat de Wet collectieve warmte waarschijnlijk verandert.
Wat is stadsverwarming en hoe werkt een warmtenet?
Stadsverwarming is volgens het CBS een aansluiting op een warmtenet dat restwarmte of warmte uit een centrale bron levert. Warm water gaat via geïsoleerde leidingen naar woningen en gebouwen, waarna afgekoeld water terugstroomt naar de bron of warmte-installatie. [13] [19]
In de woning vormt de afleverset de verbinding tussen het net en de binneninstallatie. Die set vervangt in beginsel de functie van de cv-ketel voor ruimteverwarming en, bij veel systemen, ook voor warm tapwater. Radiatoren, vloerverwarming of wandverwarming blijven nodig om de warmte in huis af te geven. [20] [11]
De route is eenvoudig:
- Een bron of warmte-installatie verwarmt water.
- Geïsoleerde leidingen brengen het warme water naar de wijk.
- De afleverset geeft de warmte door aan de binneninstallatie.
- Radiatoren, vloerverwarming of wandverwarming verwarmen de kamers.
- Het afgekoelde water gaat terug naar de bron of installatie.
Welke warmtebronnen en temperaturen heeft een warmtenet?
Een warmtenet kan verschillende bronnen en temperaturen hebben. De bronmix verschilt per warmtenet, dus een landelijk beeld zegt niet wat uw eigen aansluiting gebruikt. [21]
Mogelijke bronnen zijn restwarmte, geothermie, aquathermie, bodemenergie, warmte-koudeopslag, biomassa of het biogene deel van afvalverbranding, centrale of lokale warmtepompen en piek- en back-upinstallaties. [09]
Een zeerlagetemperatuurnet levert water van 10 tot 30 °C. Daarbij is een individuele warmtepomp nodig voor ruimteverwarming en warm tapwater. Zo'n systeem is vaak ook geschikt voor koeling. [10]
| Type warmtenet | Temperatuur bij leveringsafsluiting | Gevolgen voor woning en warm tapwater |
|---|---|---|
| Hogetemperatuur | Boven 75 °C, indicatief circa 90 °C | Niet nader gespecificeerd. |
| Middentemperatuur | 55 tot 75 °C | Niet nader gespecificeerd. |
| Lagetemperatuur | 30 tot 55 °C | Goede isolatie en LT-radiatoren of vloerverwarming zijn nodig. Voor warm tapwater is vaak een warmtepomp voor naverwarming nodig. |
| Zeerlagetemperatuur | 10 tot 30 °C | Een individuele warmtepomp is nodig voor ruimteverwarming en warm tapwater. Het systeem is vaak geschikt voor koeling. |
Hoeveel woningen en aansluitingen hebben stadsverwarming?
RVO rapporteert voor 2024 526.200 aansluitingen bij vergunninghouders, terwijl een andere RVO-monitor ruim 528.000 warmtenetaansluitingen noemt. Dit zijn geen rechtstreekse aantallen huishoudens: een collectieve aansluiting kan meerdere woningen of gebouwen bedienen. [08] [09]
Van de 526.200 aansluitingen bij vergunninghouders lagen er 412.400 op grote warmtenetten, 63.400 op middelgrote netten en 50.500 op kleine netten. [08]
Volgens voorlopige CBS-cijfers had 7,3 procent van de woningen in 2023 stadsverwarming als hoofdverwarming. Dat gold voor 12,4 procent van de appartementen en voor 20,2 procent van de woningen die in 2015 of later zijn gebouwd. [14]
Wat kost stadsverwarming in 2026?
Voor kleinverbruikers met een individuele aansluiting tot en met 100 kW gelden in 2026 ACM-maximumtarieven. Een leverancier mag lagere tarieven rekenen. [01] Lees ook wat stadsverwarming kost.
GJ staat voor gigajoule, de eenheid voor uw warmteverbruik. Vastrecht zijn vaste jaarlijkse kosten. Het maximale GJ-tarief is nu gekoppeld aan gasprijzen van de tien grootste gasleveranciers op drie meetmomenten in september, oktober en november, inclusief energiebelasting op gas. Het uitgangspunt is dat een warmteverbruiker niet meer betaalt dan een gemiddelde gasgebruiker met cv-ketel. [03]
| Onderdeel | Maximumtarief 2026 |
|---|---|
| Warmte | € 40,97 per GJ inclusief btw |
| Vastrecht, verwarming en warm tapwater | € 615,66 per jaar inclusief btw |
| Vastrecht, alleen verwarming | € 307,84 per jaar inclusief btw |
| Vastrecht, alleen warm tapwater | € 307,84 per jaar inclusief btw |
| Meettarief | € 33,73 per jaar inclusief btw |
| Huur standaardafleverset, verwarming en warm tapwater | € 178,51 per jaar inclusief btw |
| Tijdelijke afsluiting, maximaal twee jaar | € 620,44 inclusief btw |
| Definitieve afsluiting | € 3.904,26 inclusief btw |
Niet in deze tabel: uw GJ-verbruik, voorschotten, een eventuele projectbijdrage, kosten boven 25 meter afstand en kosten van andere voorzieningen in huis. De bedragen zijn ACM-maxima voor 2026. [01]
Waarom blijft uw rekening hoog als u weinig warmte verbruikt?
Bij laag warmteverbruik dalen vastrecht, meettarief en afleversethuur niet mee. Alleen de variabele leveringskosten dalen rechtstreeks als u minder GJ verbruikt. [01]
De vaste posten kunnen dus relatief zwaar wegen bij een lage afname. Voor verwarming en warm tapwater samen zijn het maximale vastrecht, meettarief en de huur van een standaardafleverset samen € 827,90 per jaar: € 615,66 + € 33,73 + € 178,51. Dit is exclusief het variabele GJ-verbruik, gecontroleerd op 24 augustus 2026. [01]
| Onderdeel | Betekenis |
|---|---|
| GJ-verbruik | De afgenomen warmte in gigajoule. |
| Leveringstarief | Prijs per GJ, het variabele deel. |
| Vastrecht | Vaste jaarlijkse kosten voor warmtelevering. |
| Meettarief | Vaste kosten voor het meten van verbruik. |
| Huur afleverset | Jaarlijkse huur, als u een set huurt. |
| Voorschot | Bedrag dat vooraf in termijnen is betaald. |
| Jaarafrekening | Overzicht van verbruik, kosten en voorschotten. |
| Naheffing | Bedrag dat nog moet worden betaald als het voorschot te laag was. |
Niet in deze tabel: concrete bedragen, omdat die afhangen van uw leverancier, verbruik en betaalde voorschotten. Een directe leverancier moet de jaarafrekening binnen zes weken na afloop van het contractjaar sturen. [05]
Gelden de ACM-maximumtarieven ook voor huurders en VvE-leden?
Nee, individuele ACM-maximumtarieven gelden rechtstreeks voor kleinverbruikers met een individuele aansluiting tot en met 100 kW. Uw positie hangt af van de manier waarop warmte wordt geleverd. [01]
Een directe warmteklant heeft een eigen contract met de warmteleverancier. Huurders die warmte via de verhuurder krijgen, hebben recht op goede meting en meestal op een jaarafrekening. Zij hebben niet per se een individueel warmtecontract of individuele ACM-maximumtarieven. Voor VvE-leden geldt ook recht op goede meting en een jaarafrekening, maar niet automatisch individuele maximumtarieven. [02]
Beslisblok: heb ik een directe aansluiting, warmte via verhuurder of VvE, of blokverwarming?
- Eigen contract en individuele aansluiting: u bent directe warmteklant.
- Warmte via verhuurder: controleer servicekosten, meter en jaarafrekening.
- Warmte via VvE: kijk naar de VvE-afrekening en de verdeelsleutel.
- Eén installatie voor meerdere woningen: dit kan blokverwarming zijn.
Koopt een verhuurder of VvE warmte in en levert die door aan bewoners met aansluitingen tot en met 100 kW, dan mag die partij niet meer dan de maximale warmtetarieven betalen. [02]
Welke rechten heeft u bij stadsverwarming?
Een directe warmteklant heeft recht op een warmtecontract, goede verbruiksmeting, een jaarafrekening, maximumtarieven en vergoeding bij bepaalde storingen. Overstappen naar een andere warmteleverancier kan niet. [02]
Een contract moet onder meer informatie bevatten over de leverancier, aansluiting, geleverde warmte en eventuele koeling, tarieven, temperatuur, meetmethode, opzeggen, kosten, klachtenroute en storingen. [02]
Controleer ook dit:
- De jaarafrekening hoort binnen zes weken na het contractjaar te komen.
- Een naheffing moet in beginsel binnen twee jaar worden gestuurd.
- Bij een storing van 8 tot 12 uur is de compensatie € 35.
- Na twaalf uur komt € 20 per volgende vier uur bij.
- De leverancier moet de compensatie binnen zes maanden betalen. [05] [06]
Uitzonderingen bestaan onder meer bij aangekondigd onderhoud, een storing in de eigen woning en extreme situaties buiten invloed van de leverancier. [06]
Kunt u stadsverwarming opzeggen of laten afsluiten?
U kunt uw warmtecontract opzeggen en om tijdelijke of definitieve afsluiting vragen. Definitieve verwijdering kan alleen onder voorwaarden. [02]
Tijdelijke afsluiting van maximaal twee jaar kost in 2026 hoogstens € 620,44 inclusief btw. Definitieve afsluiting kost maximaal € 3.904,26 inclusief btw. Het verschil is € 3.283,82: € 3.904,26 min € 620,44, gecontroleerd op 24 augustus 2026. [01]
Definitieve verwijdering is volgens de ACM alleen mogelijk als uw warmteovereenkomst van na 1 juli 2019 is, verwijdering technisch mogelijk is en andere gebruikers geen hogere kosten of warmteverlies krijgen. [02]
Controleer vóór u opzegt de contractdatum, de technische mogelijkheid, de gevolgen voor andere gebruikers en de maximale afsluitkosten. Bij blokverwarming zonder individuele aansluiting is opzeggen vaak technisch niet mogelijk. Warm water blijft dan door collectieve leidingen stromen. Lees eerst hoe blokverwarming verschilt.
Is stadsverwarming verplicht?
Of u moet aansluiten of aangesloten blijft, hangt af van uw contract, huur- of koopsituatie en technische situatie. Een gemeentelijk warmteprogramma is geen individuele factuur of aansluitcontract. [12]
Bij een bestaande individuele aansluiting zijn de contractafspraken van belang. Bij koop is het koopcontract relevant. Voor een nieuw warmtenet kan een projectbijdrage onderdeel zijn van het aanbod. In een huurcomplex kan een renovatievoorstel spelen. Bij een renovatievoorstel voor ten minste 10 woningen geldt in beginsel een 70 procent-regel. [04]
Een warmteprogramma is een gemeentelijk beleids- en planningsdocument. NPLW noemde 31 december 2027 als uiterste datum voor het eerste verplichte warmteprogramma. [12]
Wat kost aansluiten op een warmtenet en is er subsidie?
De maximale eenmalige aansluitbijdrage op een bestaand warmtenet is in 2026 € 5.296,30 inclusief btw. Particuliere woningeigenaren die in 2026 aansluiten, kunnen € 3.775 ISDE krijgen als zij aan de voorwaarden voldoen. [04] [07]
Na aftrek van € 3.775 ISDE resteert € 1.521,30 van de maximale aansluitbijdrage: € 5.296,30 min € 3.775. Dit is een berekening met de bedragen voor 2026, gecontroleerd op 24 augustus 2026. [04] [07]
Ligt de woning meer dan 25 meter van de warmteleiding, dan mag maximaal € 381,49 inclusief btw per extra meter worden gevraagd. Bij een nieuw warmtenet kan ook een kostendekkingsbijdrage of projectbijdrage gelden. De ACM stelt daarvoor geen maximum vast. [04]
Controleer achtereenvolgens:
- De aansluitbijdrage en eventuele kosten boven 25 meter.
- Het warmtecontract en het koopcontract of huurvoorstel.
- Een mogelijke projectbijdrage.
- Of verwarming en warm tapwater via het net gaan.
- Of de woning aardgasvrij is of de gasmeter is verwijderd.
- Of u de ISDE binnen 24 maanden na aansluiting aanvraagt. [07]
Wat verandert de Wet collectieve warmte waarschijnlijk vanaf 2027?
De Wet collectieve warmte, Wcw, is aangenomen en gepubliceerd, maar het grootste deel was op 24 augustus 2026 nog niet in werking. Het kabinet werkt naar 1 januari 2027 toe en de Rijksoverheid noemt die datum waarschijnlijk. [18] [16] [15]
De Eerste Kamer nam de wet op 9 december 2025 aan. De wet is gepubliceerd als Wet van 10 december 2025. In februari 2026 traden beperkte onderdelen eerder in werking, waaronder bepalingen over gestandaardiseerde activawaarde, infrastructuurbedrijven en een mogelijke nationale deelneming warmte. Het merendeel wacht op het Besluit collectieve warmte en de ministeriële regeling. [18] [17] [16]
Wat verandert waarschijnlijk in 2027 en wat nog niet?
De Wcw zet in op maximumprijzen die uiteindelijk zijn gebaseerd op kosten van aanleg, beheer en onderhoud van collectieve warmtesystemen. Volgens de ACM duurt het na inwerkingtreding nog enkele jaren voordat maximumtarieven volledig zijn gebaseerd op kosten van leveranciers. [15] [03]
Na inwerkingtreding moet een aangewezen warmtebedrijf voor een warmtekavel voor meer dan 50 procent in publieke handen zijn, of een warmtegemeenschap zijn. Er is volgens NPLW een ingroeiperiode van zeven jaar. Daarin kunnen onder voorwaarden private warmtebedrijven worden aangewezen als geen warmtebedrijf met publiek meerderheidsbelang of warmtegemeenschap beschikbaar is. [15] [12]
De Wcw staat naast andere energieregels. Lees ook wat de Energiewet regelt.
Hoe duurzaam is stadsverwarming?
De duurzaamheid van stadsverwarming verschilt per warmtenet en bronmix. Landelijke gemiddelden bewijzen daarom niet hoe duurzaam uw eigen warmtenet is. [09]
Grote warmtenetten leverden in 2024 gemiddeld 33,1 procent hernieuwbare warmte en 7,6 procent restwarmte. Zij bespaarden gemiddeld 41,4 procent CO₂ ten opzichte van een individuele gasketel. [08] [09]
Deze cijfers zijn gemiddelden voor grote warmtenetten in 2024. Kijk voor uw situatie naar de bronmix en de rapportage van het specifieke net, met het verslagjaar erbij.
Wat is het verschil tussen stadsverwarming en blokverwarming?
Stadsverwarming is een aansluiting op een warmtenet dat restwarmte of warmte uit een centrale bron levert. Blokverwarming betekent dat meerdere woningen één centrale verwarmingsinstallatie delen. [13]
Dit verschil bepaalt vaak of u een direct contract en individuele rechten heeft. Bewoners met blokverwarming hebben niet automatisch directe aanspraak op ACM-maximumtarieven. Opzeggen is zonder individuele aansluiting vaak technisch niet mogelijk. [02]
Veelgestelde vragen
Is stadsverwarming duurder dan gas?
De ACM koppelt het maximale GJ-tarief in 2026 aan gasprijzen van de tien grootste gasleveranciers. Het uitgangspunt is dat een warmteverbruiker niet meer betaalt dan een gemiddelde gasgebruiker met cv-ketel. Uw rekening bestaat ook uit vaste posten, zoals vastrecht, meettarief en afleversethuur. Leveranciers mogen onder het maximum blijven. [03]
Kan ik overstappen naar een andere leverancier van stadsverwarming?
Nee, een consument met een individuele warmteaansluiting kan niet overstappen naar een andere warmteleverancier. U kunt wel controleren of uw leverancier binnen de ACM-maximumtarieven blijft en of uw contract en jaarafrekening kloppen. Bij warmte via verhuurder, VvE of blokverwarming is er vaak geen direct contract met de warmteleverancier. [02]
Wat gebeurt er als stadsverwarming langer dan acht uur uitvalt?
Een directe warmteklant heeft bij een storing van 8 tot 12 uur recht op € 35 compensatie. Na twaalf uur komt € 20 per volgende vier uur bij. Er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld bij aangekondigd onderhoud of een storing in de eigen woning. De leverancier moet de compensatie binnen zes maanden betalen. [06]
Kan ik stadsverwarming vervangen door een warmtepomp?
U kunt een warmtecontract opzeggen en tijdelijke of definitieve afsluiting vragen. Definitieve verwijdering kan alleen als uw overeenkomst van na 1 juli 2019 is, verwijdering technisch mogelijk is en andere gebruikers geen hogere kosten of warmteverlies krijgen. Bij blokverwarming zonder individuele aansluiting is dit vaak technisch niet mogelijk. [02]