Gemiddeld waterverbruik en kosten 2026

De actuele beleidscommunicatie noemt zo'n 118 liter drinkwater per persoon per dag, terwijl de gedetailleerde vergelijkingscijfers over meetjaar 2021 gaan. Hieronder staan gemiddelden per huishouden, een berekening met meterstanden, drinkwatertarieven en besparingen die geen vastrecht meetellen. Lees ook alles over de watermeter.

Hoeveel water gebruikt een persoon gemiddeld?

Nederlanders gebruiken volgens de Rijksoverheid dagelijks zo'n 118 liter drinkwater per persoon. De Rijksoverheid meldde dit op 12 juni 2026. Huishoudens zijn verantwoordelijk voor 74% van het drinkwatergebruik. Het beleidsdoel is maximaal 100 liter per persoon per dag in 2035. [01]

Voor een uitsplitsing naar huishouden en toepassing is meetjaar 2021 het bruikbare uitgangspunt. Watergebruik Thuis 2021 is uitgevoerd door het CBS, samen met Vewin en drinkwaterbedrijven. Het onderzoek schatte het totale gebruik op 129 liter per persoon per dag. De optelsom van de gemeten toepassingen was 128,1 liter per persoon per dag. [02]

Deze cijfers vormen geen doorlopende reeks. De 118 liter is actuele beleidscommunicatie uit 2026. De 129 en 128,1 liter komen uit onderzoek met meetjaar 2021 en een andere meetopzet.

Wat is het gemiddelde waterverbruik per huishoudgrootte?

Een tweepersoonshuishouden gebruikte in 2021 gemiddeld 260 liter per dag, of 130 liter per persoon per dag. Dat is omgerekend circa 94,9 m³ per jaar. [02]

Bron: Watergebruik Thuis 2021. De jaarwaarden zijn berekend als liters per dag × 365 / 1.000: 186 × 365 / 1.000 = 67,9 m³, 260 × 365 / 1.000 = 94,9 m³, 336 × 365 / 1.000 = 122,6 m³, 446 × 365 / 1.000 = 162,8 m³ en 512 × 365 / 1.000 = 186,9 m³. Gecontroleerd op 10 september 2026. [02]

Niet inbegrepen: verschillen door vakantie, thuiswerken, tijdelijke bewoners, tuinberegening, woningtype en veranderd douche- of wasgedrag. De jaarwaarden zijn omgerekend en niet afzonderlijk gemeten.

Het gebruik per persoon daalt bij grotere huishoudens, onder meer doordat bewoners een wasmachine en vaatwasser delen. De groep met vijf personen of meer is één groepsgemiddelde. Er zijn geen aparte gemiddelden voor vijf, zes of zeven personen. [02]

Waar gaat het meeste water in huis naartoe?

Douchen was in 2021 de grootste afzonderlijke post met 46,2 liter per persoon per dag, goed voor 36,1% van 128,1 liter. Toiletgebruik en de wasmachine volgden daarna. [05]

Bron: meetjaar 2021. [05]

Niet inbegrepen: een afzonderlijke totaalcategorie keuken. Vaatwasser, handafwas en consumptie zijn samen 6,5 liter per persoon per dag, exclusief eventueel keukenwater in de categorie overig.

In 2021 douchte iemand gemiddeld 0,82 keer per dag, 7,4 minuten per keer, bij een gemiddeld debiet van 7,7 liter per minuut. Een volledige toiletspoeling gebruikte gemiddeld 6,7 liter en een gedeeltelijke spoeling 3,7 liter. [02]

Hoe bereken je je eigen waterverbruik?

Je berekent verbruik door de beginstand van de eindstand af te trekken, daarna te delen door dagen en bewoners. Een watermeter registreert in m³. Eén m³ is 1.000 liter. [06]

1. Noteer een beginstand en een eindstand in m³.
2. Bereken het verbruik: eindstand min beginstand.
3. Vermenigvuldig de uitkomst met 1.000 en deel door het aantal dagen.
4. Deel die daguitkomst door het aantal bewoners.
5. Vergelijk de uitkomst met de passende huishoudgrootte uit meetjaar 2021.

Een rekenvoorbeeld, geen gemeten huishouden: van 1 maart tot 1 september 2026 zitten 184 dagen. De meter gaat van 1.234,567 m³ naar 1.280,123 m³.

• 1.280,123 min 1.234,567 = 45,556 m³ verbruik.
• 45,556 m³ × 1.000 = 45.556 liter.
• 45.556 / 184 = 247,6 liter per huishouden per dag.
• 45.556 / (184 × 2) = 123,8 liter per persoon per dag.

Bron van de invoer: geconstrueerd rekenvoorbeeld van de redactie, gecontroleerd op 10 september 2026.

Dit voorbeeld komt bij twee bewoners uit op 123,8 liter per persoon per dag. Dat ligt onder de benchmark van 130 liter voor een tweepersoonshuishouden in 2021. [02] Voor het correct opnemen van standen helpt onze uitleg over de watermeter aflezen.

Vergelijk liefst soortgelijke perioden. Vakantie, thuiswerken, tijdelijk extra bewoners, tuinberegening en ander douche- of wasgedrag kunnen een korte vergelijking vertekenen.

Wat kost een kuub water in 2026?

Eén m³ water is 1.000 liter, maar de prijs bestaat uit meer dan alleen het tarief per m³. De drinkwaterrekening bevat vastrecht, een variabel drinkwatertarief, belasting op leidingwater en 9% btw. [03]

De belasting op leidingwater bedraagt in 2026 € 0,437 per m³. Over die belasting komt ook 9% btw. [04] Voor een rekening bij 100 m³ luidt de rekenregel:

(vastrecht + 100 × variabel tarief + 100 × € 0,437) × 1,09

Het gewogen gemiddelde bedraagt bij 100 m³ in 2026 € 2,71 per m³. Dat bedrag bevat omgerekend vastrecht en is dus niet wat één m³ minder gebruik oplevert. [03]

Wat betaal je per drinkwaterbedrijf bij 100 m³?

Bij 100 m³ per jaar liep de berekende drinkwaterrekening in 2026 uiteen van circa € 238,38 bij Vitens tot circa € 343,13 bij PWN. De tarieven gelden vanaf 1 januari 2026 en zijn gecontroleerd op 10 september 2026. [03]

Niet in deze tabel: rioolheffing, zuiveringsheffing, waterschapsbelasting en eventuele afwijkingen door meterklasse of intern nauwkeuriger tarieven. Totalen zijn circa-bedragen op basis van 100 m³.

Bron: Vewin-tarievenoverzicht 2026. De marginale prijs is berekend als variabel tarief plus € 0,437 belasting, maal 1,09 btw. Gecontroleerd op 10 september 2026. [03] [04]

PWN en Vitens verschillen bij dezelfde 100 m³ met € 343,13 min € 238,38 = € 104,75 per jaar. Dat is € 104,75 / 12 = circa € 8,73 per maand, op basis van het Vewin-tarievenoverzicht 2026, gecontroleerd op 10 september 2026. [03] Dit laat alleen zien waarom tarieven op dezelfde grondslag moeten staan. [03]

Hoeveel bespaar je werkelijk met minder waterverbruik?

Eén m³ minder water bespaart circa € 1,51 tot € 2,46, niet het gemiddelde van € 2,71. Vastrecht blijft namelijk staan wanneer het verbruik daalt. [03]

Niet in deze tabel: aanschaf-, installatie- en onderhoudskosten en, behalve waar afzonderlijk genoemd, besparing op gas of elektriciteit voor warm water.

Bron: besparingsclaims van Milieu Centraal. De jaarvolumes zijn berekend als liters per dag × 365 / 1.000. Eurobedragen zijn berekend met de marginale drinkwaterprijzen van circa € 1,51 tot € 2,46 per m³ in 2026. Gecontroleerd op 10 september 2026. [07] [08] [03]

Korter douchen bespaart volgens deze bronclaims 5,48 min 3,29 = 2,19 m³ per persoon per jaar meer dan een waterbesparende douchekop. Op de waterrekening is dat aan de onderkant € 8,28 min € 4,96 = € 3,32 per jaar meer, en aan de bovenkant € 13,47 min € 8,08 = € 5,39 per jaar meer. Dit zijn schattingen, geen vaste uitkomsten. De verschillen zijn berekend met de besparingsclaims van Milieu Centraal en de Vewin-tarieven voor 2026, gecontroleerd op 10 september 2026. [07] [03]

Voor wie loont water besparen financieel weinig?

Wie 3 tot 5 m³ per persoon per jaar bespaart, houdt op alleen de drinkwaterrekening circa € 5 tot € 13 per persoon per jaar over. Het resultaat hangt af van het drinkwaterbedrijf en de marginale prijs. [03]

Het verschil tussen de hoogste en laagste marginale prijs is € 2,46 min € 1,51 = € 0,95 per bespaarde m³. Bij 5 m³ besparing is dat 5 × € 0,95 = € 4,75 verschil per jaar, op basis van het Vewin-tarievenoverzicht 2026, gecontroleerd op 10 september 2026. [03]

Toiletmaatregelen besparen alleen onverwarmd drinkwater. Douchemaatregelen kunnen ook energie voor warm water besparen. Milieu Centraal stelt dat bijna 25% van het gasverbruik naar warm water voor badkamer en keuken gaat. [07]

Een andere douchekop levert weinig extra op als een emmerproef al minder dan 6,3 liter per minuut meet. Bij 6,3 tot 7,2 liter per minuut is de extra besparing waarschijnlijk beperkt. [07]

Hoe controleer je op een lek of sluipverbruik?

Een hoog verbruik bewijst op zichzelf geen lek. Controleer daarom de watermeter tijdens nulverbruik: een moment waarop kranen en waterverbruikende apparaten uitstaan. [09] [10]

• Zet alle kranen dicht.
• Zet waterverbruikende apparaten tijdelijk uit.
• Noteer de meterstand.
• Controleer of de watermeter toch beweegt.
• Vergelijk een blijvende stijging met eerdere, vergelijkbare perioden.

Beweegt de meter terwijl verbruikers uitstaan, dan kan sprake zijn van een lek of sluipverbruik. Ook continu verbruik zonder een moment van nulverbruik kan daarop wijzen. [09] [11] Er is geen officiële landelijke lekgrens in liters, m³ of procent boven een gemiddelde gevonden.

Bij een druppelende kraan verschillen bronclaims. Milieu Centraal noemt circa 5 liter per dag bij tien druppels per minuut. Evides noemt 15 liter per dag voor een druppelende kraan. Gebruik beide waarden niet als vaste grens. [08] [09] Met verbruik volgen met een slimme watermeter kun je veranderingen over een langere periode bekijken.

Kun je drinkwater vervangen door regenwater?

Voor regenwatersystemen staat hier geen terugverdientijd, omdat een betrouwbaar landelijk bedrag voor aanschaf en onderhoud ontbreekt.

Lees meer over regenwater gebruiken voor toilet of wasmachine of over regenwater opvangen in de tuin.

Veelgestelde vragen

Hoeveel water gebruikt één persoon per dag?

De Rijksoverheid noemde op 12 juni 2026 zo'n 118 liter drinkwater per persoon per dag. [01] Watergebruik Thuis 2021 kwam uit op 129 liter totaal en 128,1 liter als som van toepassingen. [02] Gebruik deze waarden niet als één reeks, want het meetjaar en de meetopzet verschillen.

Wat is het gemiddelde waterverbruik van twee personen?

Een tweepersoonshuishouden gebruikte in 2021 gemiddeld 260 liter per dag. Dat is 130 liter per persoon per dag en omgerekend circa 94,9 m³ per jaar. [02] Het is een landelijke benchmark uit meetjaar 2021. Vakantie, thuiswerken, tuinberegening en ander gedrag kunnen de meterstand van een huishouden laten afwijken.

Wat kost 1 m³ water in 2026?

Bij 100 m³ per jaar bedroeg het gewogen gemiddelde in 2026 € 2,71 per m³, inclusief belasting op leidingwater, btw en omgerekend vastrecht. [03] Het bedrag verschilt per drinkwaterbedrijf. Eén m³ minder gebruik levert circa € 1,51 tot € 2,46 op, omdat vastrecht niet daalt. [03]

Hoe bereken je waterverbruik uit meterstanden?

Trek de beginstand af van de eindstand. Vermenigvuldig het aantal m³ met 1.000 en deel door het aantal dagen. Deel daarna door het aantal bewoners voor liters per persoon per dag. [06] Vergelijk met de passende huishoudgrootte uit 2021, maar beschouw een korte periode alleen als indicatie.

Hoe weet je of je een waterlek hebt?

Een hoger verbruik dan gemiddeld is geen bewijs voor een lek. Zet tijdelijk alle kranen en waterverbruikende apparaten uit en kijk of de watermeter beweegt. Beweegt die toch, dan kan sprake zijn van een lek of sluipverbruik. [09] Er is geen officiële landelijke lekgrens in liters, m³ of procent boven gemiddeld.