Watermeter in 2026: plek, aflezen en kosten

De watermeter zit meestal laag in de meterkast of in een meterput, registreert geleverd leidingwater in m³ en blijft eigendom van het drinkwaterbedrijf. Eén m³ is gelijk aan 1.000 liter. De geregistreerde stand is de basis voor het gemeten verbruik en de variabele kosten op de drinkwaterrekening. [01] [07] [18]

Waar zit de watermeter in huis?

De watermeter zit meestal waar de waterleiding de woning binnenkomt. Vaak is dat laag in de meterkast, soms in een meterput. Zo'n put kan bij of vlak achter de voordeur liggen, maar ook buiten in de tuin of voortuin. [07]

Zoek op deze plekken, afhankelijk van het woningtype:

• Eengezinswoning: in de meterkast, vaak op enkelhoogte.
• Oude woning: in de kruipruimte, kelder, toiletruimte, badkamer of keuken.
• Appartement of flat: in de woning, een centrale meterkast, algemene ruimte, hal, opgang of kelder.
• Woning in het buitengebied: in een stal, kelder, kruipruimte of meterput in de tuin.

Een afgesloten centrale ruimte kan onder beheer staan van een verhuurder, VvE of andere gebouwbeheerder. Controleer dan goed welke meter bij uw woning hoort.

Bij een meergezinswoning is er geen vast aantal watermeters. Collectieve bemetering is toegestaan. Een drinkwaterbedrijf kan individuele meters weigeren als de binneninstallatie daarvoor niet geschikt is. Bespreek de opzet vooraf met het drinkwaterbedrijf en de beheerder. Zorg dat elke meter bereikbaar blijft en duidelijk bij een woning hoort. U mag meters niet zelf plaatsen of aanpassen. [01] [28] Bekijk ook wat er in de meterkast zit, want daar staan vaak meerdere aansluitingen bij elkaar. [07] [09] [10]

Hoe ziet een watermeter eruit?

Een watermeter herkent u aan het telwerk of scherm waarop het verbruik in m³ staat. Kleur en vorm verschillen per drinkwaterbedrijf en metertype.

WMD beschrijft een eigen meter als blauw, klein en rond, met een klepje. PWN toont goudkleurige langwerpige meters, zwarte meters met een ronde witte kop en blauwe meters met een digitaal scherm. [09] [11]

Illustratie: een ronde mechanische watermeter heeft een telwerk onder een klepje. Een langwerpige meter kan goudkleurig zijn. Een blauwe meter kan een digitaal scherm hebben. Een scherm betekent niet vanzelf dat de meter gegevens op afstand doorstuurt. [09] [11]

Kijk daarom vooral naar de aanduiding m³. Die staat voor kubieke meter: 1 m³ is 1.000 liter. [18]

Hoe lees je een watermeter af?

Volg het opnameverzoek van uw eigen drinkwaterbedrijf. De instructie kan per meter verschillen. Evides vraagt bij de jaarlijkse meteropname om de zwarte cijfers vóór de komma. De rode decimalen achter de komma hoeven daar niet mee. [10]

Bij het door WMD beschreven metertype heeft de meter vijf cijfers en telt het laatste draaiende cijfer mee. [11]

Lees de meter in vier stappen af:

1. Zoek het telwerk of digitale scherm met de aanduiding m³.
2. Noteer de cijfers volgens de instructie van uw drinkwaterbedrijf.
3. Controleer bij een centrale meterkast of het de meter van uw woning is.
4. Bewaar bij verhuizing of opname een foto van de meterstand.

Drinkwaterbedrijven vragen de stand gewoonlijk jaarlijks op voor de jaarafrekening. Op de pagina over de watermeter aflezen staat meer uitleg over telwerken en schermen. [09]

Van wie is de watermeter en wat mag je zelf doen?

De meetinrichting is eigendom van het drinkwaterbedrijf, niet van de bewoner. Het bedrijf plaatst en onderhoudt de meter zelf, of laat dat namens zich doen. [01]

U mag de meterstand aflezen en doorgeven. Een normale bedienbare hoofdkraan mag u volgens de instructie van het drinkwaterbedrijf gebruiken. Evides noemt als voorbeeld dat een normale hoofdkraan zonder gereedschap of smeermiddel dicht en open mag. [08]

U mag de meter niet losmaken, vervangen, verplaatsen of technisch aanpassen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming. Dat geldt ook voor onderdelen van de aansluiting. Lees meer over de regels rond de watermeter vervangen of verplaatsen. [01]

Drinkwaterbedrijven vervangen watermeters op gezette tijden om de registratie betrouwbaar te houden. Houd de meter daarom bereikbaar voor medewerkers van het drinkwaterbedrijf. [28]

Wat kost 1 m³ kraanwater in 2026?

Een losse prijs per m³ is geen volledige jaarprijs. Vastrecht blijft verschuldigd en bedrijven publiceren onderdelen van hun tarieven niet allemaal op dezelfde manier. Nederland heeft tien drinkwaterbedrijven. De ACM stelde vast dat de drinkwatertarieven voor 2026 van alle tien in lijn zijn met de geldende regelgeving. [04]

PWN noemt € 1,98 per m³ inclusief btw, maar exclusief belasting op leidingwater. Brabant Water noemt € 1,51 per m³ inclusief btw, belasting op leidingwater en provinciale grondwaterheffing. Die bedragen zijn dus niet rechtstreeks vergelijkbaar. [13] [17]

Niet in deze tabel: andere regionale opslagen en tariefonderdelen die niet zijn gepubliceerd. Vastrecht, belasting op leidingwater, btw en provinciale heffingen zijn alleen opgenomen als de betreffende kolom dit expliciet vermeldt. De bedragen zijn door verschillen in publicatiewijze niet rechtstreeks vergelijkbaar. [12] [13] [14] [15] [16] [17] [18] [19] [20] [21]

Leidingwater valt onder 9% btw. De belasting op leidingwater is in 2026 € 0,437 per m³ exclusief btw en € 0,476 inclusief btw. € 0,476 min € 0,437 = € 0,039 per m³. Bij 100 m³ is dat 100 x € 0,039 = € 3,90 verschil door afronding van de gepubliceerde bedragen. Gecontroleerd op 10 september 2026. [05] [14] [17]

Ook het vastrecht kan met of zonder btw worden vermeld. Bij Dunea is € 98,55 min € 90,41 = € 8,14 per jaar. Bij Evides is € 101,05 min € 92,71 = € 8,34 per jaar. Beide berekeningen gebruiken de gepubliceerde tarieven voor 2026 en zijn gecontroleerd op 10 september 2026. [14] [15]

Wat kost 100 m³ drinkwater per jaar?

De beschikbare rekenvoorbeelden lopen bij een rekenstandaard van 100 m³ per jaar van circa € 238,31 tot circa € 342,72. Deze 100 m³ is een rekenstandaard en geen omschrijving van het verbruik van een gemiddeld huishouden.

Niet in deze tabel: gemeentelijke rioolheffing, afvalstoffenheffing, waterschapsbelasting, zuiveringsheffing, administratiekosten, betaalwijze-kosten en kosten voor warm water of waterverwarming. [12] [13] [14] [15] [16] [17] [18] [20] [21]

Het beschikbare PWN-rekenvoorbeeld ligt € 104,41 hoger dan dat van Vitens: € 342,72 min € 238,31 = € 104,41 per jaar. Het beschikbare Dunea-rekenvoorbeeld ligt € 57,40 hoger dan dat van Brabant Water: € 304,15 min € 246,75 = € 57,40 per jaar. Beide berekeningen gebruiken dezelfde rekenstandaard van 100 m³ en zijn gecontroleerd op 10 september 2026. [12] [13] [14] [17]

Waternet staat niet in de tabel. Het volledige vastrecht voor een standaardconsumentenaansluiting is niet voldoende geverifieerd. Meer uitleg staat bij het gemiddelde waterverbruik en wat dat kost.

Waarom betaal je vastrecht voor water?

Vastrecht is het vaste deel van de drinkwaterrekening. Naast levering per m³ kunnen belasting op leidingwater, btw en soms een regionale heffing meetellen.

Het jaarbedrag is daardoor niet alleen het verbruik maal de gepubliceerde prijs per m³. Bij Vitens bestaat het rekenvoorbeeld van circa € 238,31 bij 100 m³ uit € 134,00 levering inclusief btw, € 56,68 vastrecht inclusief btw en circa € 47,63 belasting op leidingwater inclusief btw. Gecontroleerd op 10 september 2026. [12]

De ACM noemt drinkwaterbedrijven monopolisten. Daarom moeten tarieven volgens de ACM transparant, non-discriminatoir en kostendekkend zijn. [04]

Wat gebeurt er als je geen meterstand doorgeeft?

Het drinkwaterbedrijf kan de meterstand schatten als u niets doorgeeft. Zodra later een werkelijke stand bekend is, kan daaruit een bijbetaling of teruggaaf volgen. [09]

Bij verhuizing geeft u de stand van het oude en nieuwe adres door op de dag die het drinkwaterbedrijf vraagt. Daarna volgt een eindafrekening. Volgens de Model Algemene Voorwaarden Drinkwater 2026 moet de laatste stand binnen 14 kalenderdagen na de einddatum worden doorgegeven. [01] [03]

Checklist voor verhuizers:

• noteer de meterstand op het oude adres;
• noteer de meterstand op het nieuwe adres;
• maak zo nodig een foto;
• geef beide standen tijdig door.

Wat betaal je zonder eigen watermeter?

Zonder individuele meter verschilt de tariefvorm per drinkwaterbedrijf. Er zijn vaste abonnementen, maandbedragen, flatwoningtarieven en berekeningen met eenheden.

Niet in deze tabel: belasting op leidingwater, btw, regionale heffingen, installatiekosten en kosten die via een verhuurder, VvE of woningcorporatie worden verdeeld, voor zover de bron dit uitsluit of niet specificeert. [22] [23] [20] [24] [19]

Voor Evides geldt: 12 x € 21,41 = € 256,92 per jaar, exclusief nadere belastingen voor zover van toepassing. Gecontroleerd op 10 september 2026. [24]

Collectieve bemetering is toegestaan. Een drinkwaterbedrijf kan individuele bemetering weigeren als de bestaande binneninstallatie daarvoor niet geschikt is. Een eigen meter is niet automatisch voordeliger. Dat hangt af van verbruik, het lokale ongemeten tarief, aansluitcapaciteit en eventuele installatiekosten. [01]

Is een digitale watermeter hetzelfde als een slimme watermeter?

Nee, een digitale meter hoeft geen slimme meter te zijn. Een digitaal scherm toont een stand, maar bewijst niet dat gegevens op afstand worden doorgestuurd.

Vewin meldde in juli 2026 dat sommige drinkwaterbedrijven slimme watermeters bij huishoudens testen in pilots. Voor de meeste huishoudens buiten een pilot verandert niets. [25]

PWN startte in 2025 bij ongeveer 1.200 huishoudens met slimme watermeters en wil daarna gebiedsgewijs opschalen. De meter meet ieder uur en stuurt eenmaal per dag gegevens door, onder meer voor de automatische jaarstand. Particuliere klanten kunnen de uitleesfunctie laten uitzetten. [26]

Vitens test slimme watermeters bij meer dan 1.500 huishoudens en diverse bedrijven. Opschaling hangt af van de testuitkomsten. Evides plaatst op peildatum 10 september 2026 geen slimme meters bij particuliere huishoudens, maar test ze wel bij enkele zakelijke klanten. [27] [08]

Niet in deze tabel: kosten voor plaatsing, vervanging of uitlezing. De aangetroffen bronnen leveren daarvoor geen landelijke, vergelijkbare bedragen. [08] [26] [27]

Een slimme meter laat niet rechtstreeks zien welk apparaat water gebruikt. Bij sommige toepassingen kunnen gebruikspatronen wel zichtbaar worden. Lees verder over de slimme watermeter. [25]

Hoe betrouwbaar meet een watermeter?

Watermeters voor huishoudelijk gebruik vallen onder de Metrologiewet en het Besluit meetinstrumenten en marktdeelnemers. Drinkwaterbedrijven beoordelen gebruikte meters met steekproeven op meterpopulaties. [02] [06]

De grens van 4% is geen maximale afwijking voor iedere watermeter in een woning. Voor Q3-meters van 2,5 en 4 m³ per uur is dit een gewogen populatiecriterium. Q3 wordt in de sectorregeling uitgedrukt in m³ per uur. De som van absolute miswijzingen mag in die onderzochte meterpopulatie niet boven 4% uitkomen. [06]

Hoe bescherm je een watermeter en wanneer wordt hij vervangen?

Houd de watermeter bereikbaar en bescherm een meter in een koude ruimte tegen bevriezing. Drinkwaterbedrijven vervangen meters op gezette tijden om de registratie betrouwbaar te houden. [28]

Een meter in een kelder, meterput of tegen een buitenmuur heeft extra risico op bevriezing. Neem bij schade, een slecht bereikbare meter of een gewenste wijziging contact op met het eigen drinkwaterbedrijf. Zelf verwijderen of aanpassen mag niet zonder schriftelijke toestemming. [01] [08]

Hoe kun je minder drinkwater gebruiken?

Minder drinkwater gebruiken begint met inzicht in uw eigen verbruik via de meterstand. Vergelijk standen op verschillende momenten en bekijk daarna het gemiddelde waterverbruik en wat dat kost.

Voor toepassingen waarvoor geen drinkwater nodig is, kunt u ook kijken naar regenwater opvangen met een regenton. Dit verandert niets aan de regels voor de drinkwatermeter of de drinkwaterrekening.

Veelgestelde vragen

Waar zit de watermeter in een appartement?

De meter kan in uw woning zitten, maar ook in een centrale meterkast, algemene ruimte, hal, opgang of kelder. Is die ruimte afgesloten, vraag dan toegang aan de verhuurder, beheerder of organisatie die het gebouw beheert. Controleer goed of het meternummer of de stand bij uw woning hoort. [09]

Mag ik zelf de watermeter vervangen?

Nee. De meetinrichting blijft eigendom van het drinkwaterbedrijf. U mag de meter niet losmaken, vervangen, verplaatsen of technisch aanpassen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming. Het drinkwaterbedrijf plaatst en onderhoudt de meter zelf of laat dat namens zich doen. [01]

Welke cijfers moet ik doorgeven?

Volg het opnameverzoek van uw eigen drinkwaterbedrijf. Evides vraagt de zwarte cijfers vóór de komma en niet de rode decimalen erachter. Bij het door WMD beschreven metertype telt het laatste draaiende cijfer mee. Maak bij twijfel een foto van het telwerk en vraag het bedrijf welke stand het verwacht. [10] [11]

Wat gebeurt er als ik geen meterstand doorgeef?

Het drinkwaterbedrijf kan uw verbruik schatten als u geen stand doorgeeft. Komt later een werkelijke stand beschikbaar, dan kan de rekening veranderen door een bijbetaling of teruggaaf. Bij een verhuizing moet de laatste stand volgens de modelvoorwaarden binnen 14 kalenderdagen na de einddatum worden doorgegeven. [01] [09]

Wat betaal ik zonder watermeter?

Dat verschilt per drinkwaterbedrijf. In 2026 bestaan er vaste abonnementen, maandbedragen, flatwoningtarieven en berekeningen met eenheden. Evides noemt bijvoorbeeld € 21,41 per maand voor ongemeten verbruik, exclusief nadere belastingen voor zover van toepassing. Een individuele meter is niet automatisch voordeliger. [24]

Is een digitale watermeter altijd een slimme watermeter?

Nee. Een digitaal scherm laat niet zien of de meter gegevens op afstand kan versturen. Een slimme watermeter kan meterstanden automatisch doorgeven, afhankelijk van de toepassing van het drinkwaterbedrijf. Vewin meldt dat zulke meters bij sommige bedrijven in pilots worden getest en dat buiten die pilots voor de meeste huishoudens niets verandert. [25]