Warmtepomp verplicht in 2026? Dit zijn de regels

Op 24 augustus 2026 is een warmtepomp niet algemeen wettelijk verplicht wanneer een eigenaar-bewoner de cv-ketel vervangt. Wel gelden regels voor nieuwbouw, geluid, vergunningen, koudemiddelen, installateurs en de stroomaansluiting. Lees ook alles over de warmtepomp als je de techniek wilt vergelijken.

Is een warmtepomp verplicht bij vervanging van de cv-ketel?

Nee, bij vervanging van een cv-ketel geldt op 24 augustus 2026 geen algemene landelijke wettelijke plicht voor een hybride of volledig elektrische warmtepomp. Het eerder aangekondigde plan is geen geldende regel in het Besluit bouwwerken leefomgeving, het Bbl. [08]

De verwarring komt door beleidsstukken met verschillende statussen. Een aankondiging of uitwerking is niet hetzelfde als een wettelijke plicht.

de status van plannen voor een warmtepomp bij ketelvervanging, van 17 juni 2022 tot juni 2026.
Datum	Documentstatus	Wat het betekent
17 juni 2022	Beleidsvoornemen	Het kabinet kondigde hogere efficiëntie-eisen vanaf 2026 aan. Een mono-cv-ketel zou daardoor vaak niet meer voldoen. Dit was geen wettelijke plicht. [06]
1 mei 2023	Beleidsuitwerking	De regering werkte de normering uit, met uitzonderingen als een warmtepomp niet passend of kosteneffectief was. Dit werd geen in werking getreden Bbl-regel. [07]
2024	Ingetrokken traject	Het kabinet meldde dat de plicht vanaf 2026 wordt geschrapt. De beoogde Bbl-wijziging ging niet verder in procedure. [08]
Juni 2026	Beleidsverkenning	De minister bekijkt nog hoe normering van hybride warmtepompen in het Bbl kan worden vormgegeven. De Kamer krijgt in het najaar nadere informatie. [09]

Een mogelijke normering is dus geen regel die op 24 augustus 2026 geldt. Wie een ketel vervangt, mag wel vrijwillig kiezen voor een hybride of volledig elektrische warmtepomp.

Is een warmtepomp verplicht in nieuwbouw of na een ingrijpende renovatie?

Nee, ook bij nieuwbouw en ingrijpende renovatie schrijft de wet geen warmtepomp als techniek voor. Artikel 4.149 Bbl stelt energieprestatie-eisen voor bijna-energieneutrale gebouwen, maar noemt geen verplichte verwarmingstechniek. [02]

Vanaf 29 mei 2026 bevat de Nederlandse uitwerking van EPBD IV regels voor meet- en regeltechniek in nieuwe en ingrijpend gerenoveerde woongebouwen. Die regels verplichten evenmin een warmtepomp. [10] De installatie moet wel passen binnen de energieprestatie-eisen. Daarbij helpt het om te weten wat je energielabel betekent.

Welke geluidsnorm geldt voor een buitenunit van een warmtepomp?

Voor een buitenunit bij een woning geldt maximaal 40 dB op het wettelijke meetpunt, gedurende het gehele etmaal. De geluidseis geldt sinds 1 april 2021 voor nieuw te plaatsen buitenopgestelde warmtepompen en airco's. [01] [12]

Er geldt dus geen algemene wettelijke regel van 45 dB overdag en 40 dB in de nacht. De grens blijft 40 dB, ook overdag. [14]

het meetpunt voor de 40 dB-regel op 24 augustus 2026.
Situatie	Wettelijk meetpunt	Relevante Bbl-bepaling
Woningen op aangrenzende bouwwerkpercelen	De perceelgrens met een bouwwerkperceel voor een andere woonfunctie	Artikel 4.107 lid 2 Bbl [01]
Appartementen of woningen op hetzelfde bouwwerkperceel	Een te openen raam of deur van een niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied van de aangrenzende woonfunctie	Artikel 4.108 lid 3 Bbl [01]

De regel geldt niet automatisch op elke grens met openbare ruimte, een brandgang of parkeerterrein. Lees meer over geluid van een warmtepomp bij het kiezen van de plek en het beperken van geluid.

Hoe wordt de 40 dB-geluidsnorm gemeten en gehandhaafd?

De 40 dB-grens wordt gemeten als het equivalente A-gewogen immissieniveau, minimaal één minuut en bij het maximale toerental van de gekozen instelling. Bij een vermoedelijke Bbl-overtreding is de gemeente bij bestaande bouw bevoegd voor toezicht en handhaving. Een hoorbare toon kan bij de meting tot een correctie leiden. [11] [13]

De Omgevingsregeling kent een dagperiode van 07.00 tot 19.00 uur en een avond- en nachtperiode van 19.00 tot 07.00 uur. Dat onderscheid geldt voor de meetinstellingen, voor zover de installatie daarvoor aparte standen heeft. Het zijn geen afzonderlijke grenswaarden. [11]

Bij vermoede geluidshinder is deze route bruikbaar:

Leg het type buitenunit, de opstelplaats, de instellingen, de afstand en het vermoedelijke meetpunt vast.
Spreek de eigenaar of installateur aan. Vraag om een berekening of meting volgens de Omgevingsregeling.
Vraag de gemeente of omgevingsdienst om toezicht en handhaving als je een Bbl-overtreding vermoedt. Type unit, plaats, instellingen, afstand, meetpunt en een meting of berekening zijn daarbij relevante gegevens. [13]

Heb ik een vergunning nodig voor een buitenunit in tuin, op dak of aan gevel?

Dat hangt af van twee afzonderlijke toetsen: de technische bouwactiviteit en de omgevingsplanactiviteit. Technisch vergunningvrij betekent niet automatisch dat het omgevingsplan geen controle vraagt. [15]

Bij plaatsing op of aan een bestaand bouwwerk is de technische bouwactiviteit in de meeste gevallen vergunningvrij als de draagconstructie niet wijzigt. Voor de omgevingsplanactiviteit gelden landelijke voorwaarden, naast eventuele lokale regels. [15]

Beslisboom voor de buitenunit:

Tuin, op de grond: landelijk vergunningvrij voor de omgevingsplanactiviteit tot maximaal 1 meter hoog en 2 m² groot. Artikel 2.29 onder e Bbl bevat deze voorwaarden voor een woning die niet in een woongebouw ligt. [03]
Plat dak: de afstand tot de dakranden moet minimaal gelijk zijn aan de hoogte van de buitenunit. [16]
Achterdakvlak of zijdakvlak zonder zicht vanaf openbaar gebied: de unit moet direct aansluiten op het dakvlak. De hoogte is maximaal 1,75 meter vanaf de voet. De onderzijde ligt 0,5 tot 1 meter boven de dakvoet. De bovenzijde ligt meer dan 0,5 meter onder de daknok en de unit blijft meer dan 0,5 meter van de zijkanten van het dakvlak. [16]
Achtergevel of zijgevel zonder zicht vanaf openbaar gebied: maximaal 1 m² oppervlakte en maximaal 0,8 meter buiten de gevel. [16]
Voorgevel, zijgevel aan openbaar gebied of andere plaats: controleer het lokale omgevingsplan via de Vergunningcheck en vraag zo nodig de gemeente. [15]

De technische plaatsing vraagt ook aandacht voor leidingen, elektra en constructie. Dat is onderdeel van wat de installatie inhoudt.

Welke regels gelden bij een monument, beschermd gezicht, VvE of huurwoning?

Voor monumenten, beschermde gebieden, VvE's en huurwoningen gelden vier verschillende routes.

Monument: bij rijks-, provinciale, gemeentelijke en voorbeschermde monumenten is de vergunningvrije route doorgaans niet beschikbaar. Volgens IPLO is doorgaans een omgevingsvergunning nodig. [15]

Beschermd stads- of dorpsgezicht: niet iedere buitenunit is automatisch landelijk vergunningplichtig. De gemeente toetst de plaatsing wel aan lokale regels en erfgoedbelangen. [17]

VvE: bekijk de splitsingsakte, het splitsingsreglement en besluiten van de vergadering van eigenaars. Gevel, dak, balkon, leidingen en installatieruimte kunnen gemeenschappelijke delen zijn. Artikel 5:121 BW biedt onder voorwaarden een vervangende machtiging door de kantonrechter als toestemming voor nieuwe werken of installaties zonder redelijke grond wordt geweigerd. [18]

Huurwoning: een huurder mag het gehuurde niet veranderen zonder schriftelijke toestemming van de verhuurder, behalve bij veranderingen die aan het eind van de huur zonder noemenswaardige kosten kunnen worden verwijderd. Bij renovatie is een schriftelijk en redelijk voorstel nodig. Bij ten minste tien woningen of bedrijfsruimten wordt een voorstel vermoed redelijk als minimaal 70% instemt. Een huurder heeft vervolgens acht weken om de rechter om beoordeling te vragen. [19]

Wat veranderen de F-gassenregels voor R290, R32 en R410A?

De F-gassenregels gaan over nieuwe apparatuur die op de markt wordt gebracht, niet automatisch over bezit of gebruik van een bestaande warmtepomp. Verordening (EU) 2024/573 is op 11 maart 2024 in werking getreden. De productverboden staan in artikel 13 en bijlage IV. [04]

GWP betekent aardopwarmingsvermogen. R290 is propaan en geen F-gas. Het is wel brandbaar, waardoor plaatsing en veiligheidsafstanden per model verschillen. [31]

F-gassenregels voor nieuwe warmtepompen volgens Verordening (EU) 2024/573.
Type warmtepomp	Vermogen	Datum	Grens of verbod	Uitzondering
Single-split	Minder dan 3 kg F-gas	1 januari 2025	Geen marktintroductie bij GWP 750 of hoger	Niet genoemd in deze productregel [05]
Split lucht-water	Tot en met 12 kW	1 januari 2027	Geen marktintroductie bij GWP 150 of hoger	Tenzij een veiligheidsuitzondering op de plaats van gebruik geldt [05]
Zelfstandig of monobloc	Tot en met 12 kW	1 januari 2027	Geen marktintroductie bij GWP 150 of hoger	Beperkte veiligheidsuitzondering [05]
Zelfstandig of monobloc	Meer dan 12 tot en met 50 kW	1 januari 2027	Geen marktintroductie bij GWP 150 of hoger	Beperkte veiligheidsuitzondering [05]

De regels werken met systeemtype, vermogen, GWP en datum. Daarom is het verschil tussen monobloc versus split juridisch relevant.

Is een warmtepomp met R32 of R410A vanaf 2027 verboden?

Nee, bestaande R32- en R410A-warmtepompen worden op 1 januari 2027 niet automatisch illegaal of onbruikbaar. De regels raken bepaalde nieuwe apparaten die vanaf die datum op de markt worden gebracht. [04]

Voor split lucht-waterwarmtepompen tot en met 12 kW vallen R32 en R410A boven de GWP-grens van 150. Vanaf 1 januari 2027 geldt daarom een verbod op het op de markt brengen, tenzij een veiligheidsuitzondering op de plaats van gebruik geldt. [05]

Voor monoblocwarmtepompen tot en met 12 kW en monoblocs van meer dan 12 tot en met 50 kW geldt vanaf dezelfde datum eveneens de grens van GWP 150, met een beperkte veiligheidsuitzondering. [05] De praktische invulling van die uitzondering is geen algemene consumentenuitzondering.

Wat betekent R290 voor plaatsing en veiligheid?

R290 is propaan en geen F-gas, maar het is brandbaar. Daardoor blijven de producthandleiding en de gekozen opstelplaats van belang. [31]

Er is geen universele landelijke maximale hoeveelheid propaan voor alle woningen en warmtepompen. Veiligheidszones en opstelvoorwaarden verschillen per model. Kies daarom geen plek alleen op basis van het koudemiddel. Laat de installateur de handleiding en de opstelplaats van het gekozen apparaat beoordelen.

Is de ISDE-meldcodelijst een lijst met toegestane warmtepompen?

Nee, de RVO-meldcodelijst is een subsidielijst. Het is geen vergunningenregister en ook geen zelfstandig overzicht van producten die na toekomstige F-gassenverboden nog op de markt mogen worden gebracht. [20]

RVO vermeldt dat een warmtepomp zonder meldcode nog steeds via technische documentatie voor ISDE kan worden aangevraagd. Aan de maandelijkse download kunnen geen rechten worden ontleend. Voor ISDE-warmtepompen geldt onder meer minimaal energielabel A++ sinds 1 januari 2024, installatie door een bouwinstallatiebedrijf en EPREL-registratie bij thermisch vermogen tot en met 70 kW. [20] Bekijk daarom apart de voorwaarden voor subsidie op een warmtepomp.

Welke certificering moet een warmtepompinstallateur hebben?

Werkzaamheden waarbij met koudemiddel wordt gewerkt, moeten door gecertificeerde partijen worden uitgevoerd. Voor bedrijven geldt BRL 100 en voor natuurlijke personen en monteurs BRL 200. ILT stelt dat consumenten installatie of onderhoud van airco's en warmtepompen met koudemiddel niet zelf moeten doen. [21] [24]

belangrijke data voor certificering van werkzaamheden met koudemiddelen.
Datum	Regel of overgang
29 september 2025	Passende persoonscertificering omvat ook werkzaamheden met natuurlijke koudemiddelen. [22]
29 maart 2026	Nieuwe BRL 200-persoonscertificaten worden uitgegeven. [22]
1 september 2026	Nieuwe aanvragen voor BRL 100-bedrijfscertificering volgen versie 3.0. [23]
31 augustus 2028	BRL 100 versie 2.0 vervalt uiterlijk op deze datum. [23]
12 maart 2029	Oude persoonscertificaten moeten uiterlijk zijn vervangen of hergecertificeerd voor relevante werkzaamheden. [22]

Komt er ook een cv-ketel aan te pas, dan mogen sinds 1 april 2023 alleen CO-vrij gecertificeerde bedrijven cv-ketels installeren, onderhouden, repareren of in bedrijf stellen. [25]

Heb ik voor een warmtepomp een andere stroomaansluiting nodig?

Nee, er is geen algemene wettelijke plicht om alleen wegens een warmtepomp de netbeheerder vooraf aan te melden. De onderzochte Netcode-regels over melden gaan vooral over productie-eenheden en invoeding. [26]

Een volledig elektrische warmtepomp kan wel om een zwaardere aansluiting vragen. Liander noemt 3 x 25 A vaak nodig als praktische indicatie, niet als wettelijke eis. [27]

indicatieve aansluitvermogens van Liander op 24 augustus 2026.
Aansluiting	Indicatief aansluitvermogen
1 x 30 A	Circa 6.900 W
1 x 35 A	Circa 8.000 W
1 x 40 A	Circa 9.200 W
3 x 25 A	Circa 17.000 W

De vermogens zijn indicaties van Liander en geen beoordeling van een individuele installatie. [28]

Bij een 3-fasenaansluiting moet de belasting zo gelijkmatig mogelijk over de fasen worden verdeeld. De Fasulator-tool van Netbeheer Nederland vermeldt dat apparaten boven 5,75 kVA driefasig moeten worden uitgevoerd voor een goede verdeling. [29] [30]

Veelgestelde vragen

Is een warmtepomp verplicht als mijn cv-ketel kapotgaat?

Nee. Op 24 augustus 2026 is er geen algemene landelijke wettelijke plicht voor eigenaar-bewoners om bij vervanging van een cv-ketel een hybride of volledig elektrische warmtepomp te installeren. Het plan voor een norm vanaf 2026 is in 2024 geschrapt. In juni 2026 liep alleen een beleidsverkenning naar mogelijke normering. [08] [09]

Is een warmtepomp in nieuwbouw verplicht?

Nee. Artikel 4.149 Bbl stelt energieprestatie-eisen voor bijna-energieneutrale gebouwen, maar schrijft geen specifieke verwarmingstechniek voor. Ook de regels voor meet- en regeltechniek die vanaf 29 mei 2026 gelden voor nieuwe en ingrijpend gerenoveerde woongebouwen, verplichten geen warmtepomp. [02] [10]

Geldt de geluidsnorm van 40 dB ook overdag?

Ja. De Bbl-grens voor woonwarmtepompen is 40 dB gedurende het hele etmaal. De Omgevingsregeling maakt bij de meetwijze wel onderscheid tussen 07.00 tot 19.00 uur en 19.00 tot 07.00 uur als een installatie aparte instellingen heeft. Dat zijn geen afzonderlijke grenzen van 45 dB en 40 dB. [11] [14]

Waar wordt het geluid van een warmtepomp gemeten?

Bij aangrenzende bouwwerkpercelen is het meetpunt de perceelgrens met het perceel van de andere woonfunctie. Bij appartementen of woningen op hetzelfde bouwwerkperceel is het een te openen raam of deur van een niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied van de aangrenzende woning. Dat volgt uit artikel 4.107 en 4.108 Bbl. [01]

Mag ik zonder vergunning een buitenunit in de tuin zetten?

Een buitenunit op de grond is landelijk vergunningvrij voor de omgevingsplanactiviteit als deze maximaal 1 meter hoog en 2 m² groot is. Controleer daarnaast de technische bouwactiviteit en het lokale omgevingsplan. Technisch vergunningvrij betekent niet dat een omgevingsplancontrole nooit nodig is. [03] [15]

Zijn R32- en R410A-warmtepompen vanaf 2027 verboden?

Niet als bestaande installatie. Vanaf 1 januari 2027 geldt voor bepaalde nieuwe split lucht-waterwarmtepompen tot en met 12 kW een verbod op het op de markt brengen bij F-gassen met een GWP van 150 of hoger. R32 en R410A vallen daarboven. Er geldt een uitzondering als veiligheid op de plaats van gebruik dat vereist. [05]