Geluid warmtepomp: normen en uitleg 2026

Een warmtepomp heeft voor de wettelijke toets meestal een hoofdwaarde van 40 dB, maar één getal zegt niet hoe hoorbaar een buitenunit bij uw woning wordt. Dat hangt af van bronvermogen, afstand, opstelling en meetplek. Hieronder staan het verschil tussen LwA en LpA, de erfgrenstoets, bromgeluid en mogelijke vervolgstappen. Bekijk ook alles over de warmtepomp.

Welke geluidsnorm geldt voor een warmtepomp?

Voor een buiten opgestelde installatie voor warmte- of koudeopwekking geldt op de perceelgrens met een bouwwerkperceel voor een andere woonfunctie maximaal 40 dB. Dat staat in artikel 4.107 lid 2 van het Besluit bouwwerken leefomgeving, het Bbl. [01]

45 dB overdag is geen zelfstandige norm

De hoofdwaarde blijft 40 dB. Alleen als een installatie een afzonderlijke avond- en nachtinstelling heeft, krijgt de gemeten waarde tussen 07.00 en 19.00 uur een correctie van -5 dB. De feitelijke dagmeting kan dan maximaal 45 dB zijn. Zonder die afzonderlijke instelling is er geen correctie en moet de installatie ook overdag aan 40 dB voldoen. [02] [03]

De regels voor nieuw geplaatste buiteninstallaties traden op 1 april 2021 in werking. Ook het vervangen van een bestaande buitenunit valt onder die eis. Bij verbouw geldt voor een buitenunit eveneens het nieuwbouwniveau. Voor bestaande installaties waren geen specifieke geluidseisen gesteld. [01] [05] [06]

De meetmethode kijkt onder meer naar het equivalente A-gewogen immissieniveau: het geluid op de ontvangplek. De meting duurt ten minste één minuut en gebeurt bij het maximale toerental dat hoort bij de gekozen instelling. Tonaal geluid, een duidelijk hoorbare toon, kan een toeslag van 0 tot 6 dB krijgen. [03]

Voor de wettelijke achtergrond leest u de regels rond warmtepompen.

Waar wordt het geluid van een buitenunit getoetst?

De toets gebeurt meestal op de perceelgrens, maar bij aangrenzende woningen op hetzelfde bouwwerkperceel geldt een andere meetplek. Daar is maximaal 40 dB toegestaan bij een te openen raam of deur van een niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied van de aangrenzende woning. [04]

meetplek voor buitenunits volgens de beschikbare Bbl-regels en meetvoorschriften, peildatum 24 augustus 2026.

Situatie	Toets- of meetplek	Waarde
Buitenunit op maaiveld	In beginsel 1,5 meter boven maaiveld, op de plek op de perceelgrens met het hoogste invallende niveau	40 dB [01] [03]
Buitenunit op dak, gevel of vloer van buitenruimte	In beginsel 1,5 meter boven de onderkant van de installatie, op de plek op de perceelgrens met het hoogste invallende niveau	40 dB [01] [03]
Aangrenzende woning op hetzelfde bouwwerkperceel	Bij een te openen raam of deur van een niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied	40 dB [04]

De perceelgrenstoets werkt niet zonder meer wanneer percelen niet direct aan elkaar grenzen, bijvoorbeeld als openbare ruimte ertussen ligt. [02]

Wat is het verschil tussen LwA en LpA?

LwA is het geluidsvermogen van de bron, LpA is de geluidsdruk op de plek waar geluid aankomt. LwA is bruikbaar om modellen te vergelijken, maar alleen als meetnorm en bedrijfsconditie gelijk zijn. [08]

LwA, LpA en de Bbl-toets hebben ieder een andere functie, peildatum 24 augustus 2026.

Grootheid of toets	Wat wordt beschreven?	Plaats	Wat beïnvloedt de waarde?	Gebruik
LwA	Geluidsvermogen van de buitenunit	Bij de bron	Bedrijfsconditie en meetnorm	Modellen vergelijken bij gelijke condities [08]
LpA	Geluidsdruk	Ontvangpositie, zoals 1, 3 of 5 meter	Afstand, reflecties, schermen, hoogte, ventilatorrichting en achtergrondcondities	Inschatten wat op een plek aankomt [08]
Bbl-toets	Geluid volgens de officiële methode	Perceelgrens of raam/deur bij aangrenzende woning	Onder meer richtfactor, reflecties, afscherming en tonaaltoeslag	Wettelijke beoordeling [01] [08]

Een claim over LpA op 3 of 5 meter is dus geen wettelijke toets. Ook levert zo'n claim geen bruikbare modelranglijst op zonder gelijke meetcondities.

Kun je LwA omrekenen naar decibel op 3 of 5 meter?

Ja, maar alleen als theoretische vrije-veldbenadering met Q = 1. Die benadering is geen wettelijke Bbl-berekening. [08]

Bij 3 meter geldt bij benadering: LpA = LwA - 20,5 dB. Bij 5 meter is dat: LpA = LwA - 25,0 dB. [08]

Rekenvoorbeeld met een theoretische bron van 60 dB LwA:

• Op 3 meter: 60 dB LwA - 20,5 dB = ongeveer 39,5 dB LpA.
• Op 5 meter: 60 dB LwA - 25,0 dB = ongeveer 35 dB LpA. [08]

In de praktijk kunnen reflecties tegen een gevel, de richting van de ventilator, een scherm en de hoogte van de unit de uitkomst veranderen. De officiële methode neemt ook richtfactor Q, afscherming, tonaaltoeslag en veiligheidsmarge mee. [08]

Hoe voorkom je geluidsoverlast vóór de installatie?

Gebruik vóór aankoop de WPAC-tool om voor de gekozen plek het maximaal toelaatbare geluidsvermogenniveau te bepalen. De tool rekent met bron, perceelgrens, reflecties, afscherming en controleposities. [07]

1. Bepaal waar de perceelgrens ligt en waar een aangrenzende woning zit.
2. Kies de mogelijke plek van de buitenunit: maaiveld, dak, gevel of buitenruimte.
3. Vul reflecties van gevels en mogelijke afscherming in.
4. Leg de controleposities vast.
5. Vergelijk de uitkomst met de maximale LwA-waarde van het gekozen model bij dezelfde bedrijfsconditie.
6. Controleer of er een afzonderlijke avond- en nachtinstelling is.
7. Houd in beginsel 3 dB ontwerp- en meetmarge aan. De handleiding noemt onder meer richtwerking, ééngetalswaarden en onzekerheid over tonaliteit als reden. [08]

Een geheel gesloten afscherming van minimaal 10 kg/m² kan in de rekentool als afscherming worden meegenomen. [08] De opstelkeuze hoort daarom bij installatie en plaatsing, niet pas bij een klacht achteraf. Ook het type systeem speelt mee bij welke warmtepomp je moet kiezen. In onze vergelijking van elf warmtepompen weegt het geluidsvermogen voor een kwart mee, en daar zit 17 dB(A) tussen het stilste en het luidruchtigste model.

Welke warmtepomp is de stilste?

Dat is nog niet verantwoord vast te stellen met een gepubliceerde ranglijst. RVO publiceerde op 24 augustus 2026 wel het bestand Meldcodelijst Warmtepompen - Augustus 2026, met een bestandsgrootte van 163,59 kB en controledatum 22 augustus 2026. [09]

RVO werkt de ISDE-meldcodelijsten maandelijks bij en meldt dat aan de download geen rechten kunnen worden ontleend. Lucht-luchtwarmtepompen vallen niet onder de ISDE-voorwaarden. [09]

Een bruikbare dB-ranglijst vraagt om handmatige verificatie van het originele Excel-bestand. Per model zijn dan minimaal merk, volledig modelnummer, bouwvorm, vermogen, geluidsvermogenswaarde, bedrijfsconditie en ontbrekende velden nodig. Een toekomstige aanduiding als stilste moet beperkt blijven tot de onderzochte set met gepubliceerde, vergelijkbare LwA-waarden.

Waarom bromt of trilt een warmtepomp?

Brommen kan komen door ventilator- of compressorgeluid, mechanische trillingen, tonaal geluid of laagfrequent geluid. Deze oorzaken vragen om een andere diagnose. Ventilator en compressor zijn de voornaamste directe geluidbronnen van een buitenunit. [13]

Mechanische trillingen kunnen bijdragen aan de totale geluidemissie. [14] Een duidelijke toon rond 50 Hz kan brommend klinken. RIVM definieert laagfrequent geluid als geluid tussen 20 en 125 Hz en noemt warmtepompen als mogelijke bron, naast bijvoorbeeld ventilatiesystemen, pompen en verkeer. [10]

Laagfrequent geluid is moeilijk door muren en isolatie tegen te houden. RIVM noemt als bronmaatregelen onder meer juiste opstelling, trillingsontkoppeling, inregeling, onderhoud, demping en soms omkasting. [11]

Welke maatregelen kunnen het geluid beperken?

Een andere opstelling, trillingsontkoppeling, onderhoud, demping, omkasting en afscherming kunnen helpen, maar er is geen vaste reductie in dB die voor iedere buitenunit geldt. Het resultaat hangt af van bron, opstelling en geluidsspectrum.

wat bij maatregelen vaststaat en wat vooraf moet worden gecontroleerd, peildatum 24 augustus 2026.

Maatregel	Wat vaststaat	Vooraf opvragen of beoordelen
Andere opstelling	Afstand, reflecties en ventilatorrichting beïnvloeden LpA	Nieuwe WPAC-berekening voor de plek [08]
Trillingsontkoppeling	RIVM noemt dit als bronmaatregel	Oorzaak van de trillingen en passende uitvoering [11]
Onderhoud en inregeling	RIVM noemt beide als bronmaatregel	Technische diagnose van de installatie [11]
Ommanteling of omkasting	Effect hangt af van omkasting én geluidsspectrum	Informatie van leverancier of fabrikant [08]
Afscherming	Een gesloten afscherming van minimaal 10 kg/m² kan in de tool meetellen	Materiaal, gesloten uitvoering en positie [08]

Vereniging Eigen Huis noemt voor een geluidswerende omkasting als consumentenindicatie circa € 2.000. De pagina specificeert geen btw-status, montage, fundering, leidingaanpassingen of ventilatieruimte. [19] Kijk bij de keuze van het systeem ook naar monobloc of split.

Wat kun je doen bij geluidsoverlast van de buren?

Leg de hinder eerst vast en vraag de eigenaar om de installatie en opstelling te laten beoordelen. Als technische bouwregels van het Bbl mogelijk worden overtreden, is de gemeente in de normale woningsituatie verantwoordelijk voor toezicht en handhaving. Het college van burgemeester en wethouders is in de regel bevoegd gezag. [15]

Een omgevingsdienst kan namens de gemeente controles, metingen en advisering uitvoeren. De formele bevoegdheid ligt daarbij in de regel bij het college. [15]

Praktische volgorde:

1. Noteer wanneer het geluid optreedt en welk type geluid u hoort.
2. Vraag naar de plaatsing, instellingen en eventuele nachtstand.
3. Bespreek een technische beoordeling met de eigenaar.
4. Dien bij een vermoeden van strijd met de bouwregels een verzoek om handhaving in bij de gemeente.
5. Voeg beschikbare informatie over de installatie en de ervaren situatie toe.

Rechtspraak laat zien dat de feiten per zaak tellen. Rechtbank Noord-Nederland oordeelde op 9 februari 2024 dat opnieuw op handhaving moest worden beslist; na een nieuwe meting werd in de procesgeschiedenis een overtreding vastgesteld en een last onder dwangsom opgelegd. [16] Rechtbank Limburg vond een afwijzing van handhaving op 27 januari 2023 in die specifieke zaak niet onredelijk, mede omdat de eigenaar verklaarde dat de installatie 's nachts uit stond. [17]

Welke gegevens ontbreken nog?

Een gecontroleerde RVO-modelset met uitleesbare LwA-velden ontbreekt nog. Daarom publiceren we geen ranglijst van modellen en geen vergelijking tussen fabrikantclaims en RVO-waarden.

Ook zijn landelijke cijfers over warmtepompklachten, inspecties, overschrijdingen en sancties niet publiek gevonden. Stichting LaagFrequent Geluid registreerde 6.735 meldingen van 2011 tot en met 2023, maar de 253 meldingen gingen over de bredere categorie pompen, waaronder warmtepompen, waterpompen en rioolpompen. [12]

Verder ontbreken vaste dB-reducties voor maatregelen en actuele all-in prijsranges voor professionele metingen, verplaatsing, schermen en omkastingen.

Veelgestelde vragen

Is 45 dB overdag toegestaan voor een warmtepomp?

De Bbl-hoofdwaarde is 40 dB. Alleen met een afzonderlijke avond- en nachtinstelling krijgt de meting in de dagperiode van 07.00 tot 19.00 uur een correctie van -5 dB. Daardoor kan de feitelijke dagmeting maximaal 45 dB zijn. Zonder afzonderlijke instelling geldt die correctie niet en moet de unit ook overdag aan 40 dB voldoen. [02] [03]

Waar wordt de 40 dB-norm gemeten?

Bij een buitenunit op maaiveld gebeurt dat in beginsel op 1,5 meter boven maaiveld, op de plek op de perceelgrens met het hoogste invallende geluid. Bij een unit op dak, gevel of buitenruimte is dat in beginsel 1,5 meter boven de onderkant van de installatie. Bij aangrenzende woningen op hetzelfde bouwwerkperceel geldt de toets bij een te openen raam of deur. [03] [04]

Wat is het verschil tussen LwA en LpA?

LwA is het geluidsvermogen van de bron. LpA is de geluidsdruk op een ontvangpositie, bijvoorbeeld op 3 meter, 5 meter of de erfgrens. LpA verandert door afstand, opstelling, reflecties, schermen, hoogte en ventilatorrichting. Vergelijk LwA alleen tussen modellen met gelijke meetnorm en bedrijfsconditie. [08]

Kan een warmtepomp onder 40 dB toch hinderlijk zijn?

Ja. Tonaal geluid kan volgens de meetmethode een toeslag van 0 tot 6 dB krijgen. Ook een bromtoon kan hinderlijk zijn. RIVM omschrijft laagfrequent geluid als geluid tussen 20 en 125 Hz en noemt warmtepompen als mogelijke bron. Een toon rond 50 Hz kan brommend klinken. [03] [10]

Wat geldt voor een warmtepomp die vóór 1 april 2021 is geplaatst?

De nieuwe geluidseisen voor buiten opgestelde installaties traden op 1 april 2021 in werking. Voor bestaande installaties waren geen specifieke geluidseisen gesteld. Vervanging van een bestaande installatie valt wel onder de regels voor nieuw geplaatste buiteninstallaties. [05] [06]