Hoe veilig is een warmtepomp in 2026?

De veiligheid van een warmtepomp hangt af van het toestel, het koudemiddel, de plaatsing en de installatie. Een landelijk warmtepompincidentencijfer is niet openbaar beschikbaar. Wie wil vergelijken, vindt bij alles over de warmtepomp de werking en soorten systemen.

Zijn warmtepompen veilig?

Een harde landelijke totaalschatting van branden of lekkages met warmtepompen is niet mogelijk uit openbare cijfers. Dat betekent niet dat er geen incidenten zijn.

Het NIPV publiceert brandweercijfers naar meldingsclassificaties, waaronder alarm, brand, dienstverlening, hulpvraag en leefmilieu. Warmtepomp is geen openbare standaardcategorie. [05] Daardoor is uit de openbare classificaties geen jaarlijks totaal af te leiden voor warmtepompen, buitenunits, compressoren of koudemiddelen. [06]

NIPV concludeerde in 2023 dat van warmtepompen geen bijzondere risico's waren gemeld. Het instituut adviseerde tegelijk om incidenten met zulke installaties te volgen. [07] De Nederlandse Arbeidsinspectie behandelt warmtepompen als arbeidsmiddel en drukapparatuur in werkomgevingen. Zij publiceert geen nationaal incidentenregister voor particuliere woningwarmtepompen. [08]

Wat we wel en niet weten over incidenten

Een landelijk warmtepompincidentencijfer is niet openbaar beschikbaar. De openbare registratie is te grof om jaarlijkse aantallen branden, lekkages, letsels of evacuaties door warmtepompen vast te stellen. Dat is geen bewijs dat zulke incidenten niet bestaan.

Is een propaanwarmtepomp met R290 gevaarlijk?

R290 is propaan en heeft veiligheidsklasse A3: lage toxiciteit en hoge ontvlambaarheid. Het brandbare risico ontstaat door lekkage, voldoende concentratie in lucht, ophoping in een lage besloten of slecht geventileerde ruimte en een ontstekingsbron. [09] [10]

De systeemopbouw speelt ook mee. Bij de keuze tussen monobloc of split hoort daarom niet alleen het vermogen, maar ook het koudemiddel en de modelgebonden handleiding.

veiligheidsklassen en oudere GWP100-waarden van vijf koudemiddelen, peildatum 24 augustus 2026.

Koudemiddel	Veiligheidsklasse	Betekenis klasse	Oudere GWP100-waarde
R410A	A1	Lagere toxiciteit, geen vlamvoortplanting	circa 2.088
R32	A2L	Lagere toxiciteit, lagere ontvlambaarheid met lage verbrandingssnelheid	circa 675
R454C	A2L	Lagere toxiciteit, lagere ontvlambaarheid met lage verbrandingssnelheid	circa 146
R290, propaan	A3	Lagere toxiciteit, hogere ontvlambaarheid	3
R744, CO2	A1	Lagere toxiciteit, geen vlamvoortplanting	1

Bron voor veiligheidsklassen: [09]. Bron voor oudere GWP100-waarden: [11]. GWP-waarden kunnen verschillen tussen oudere productlabels en de juridische systematiek van Verordening (EU) 2024/573. [24]

Waar moet een R290-buitenunit staan?

Er is geen vaste Nederlandse afstandstabel voor iedere R290-warmtepomp en ieder raam. De installatiehandleiding van het gekozen model bepaalt de veiligheidszone, samen met de situatie bij de buitenunit.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt functioneel dat een bouwwerk het ontstaan van een brandgevaarlijke situatie voldoende moet beperken. Het besluit bevat geen landelijke tabel met een vaste afstand tot een raam voor iedere R290-unit. [03]

IEC 60335-2-40:2022 kent geen universele maximale R290-vulling of minimumruimte. De toegestane vulling hangt onder meer af van vloeroppervlak, effectieve montagehoogte, koudemiddel, systeemconstructie en aanvullende maatregelen. [12]

Ook NEN-EN 378 geeft zonder toepassing op het concrete toestel en de situatie geen universele maximale R290-vulling, minimumruimte of afstandstabel. Koudemiddel, systeemconstructie, opstellingswijze, ruimte en fabrikantvoorschriften bepalen samen welke voorwaarden gelden. [12]

Voor de aroTHERM plus schrijft Vaillant voor dat de veiligheidszone vrij blijft van ramen, deuren, ventilatieopeningen, lichtschachten, kelderdeuren, noodluiken, lichtkoepels en afvoerpijpen. Stopcontacten, lampen en schakelaars horen daar ook niet in. [13] Vaillant noemt meestal ongeveer één meter rond het buitendeel als vuistregel, niet als Nederlandse wettelijke regel. [10] Kijk daarom naar installatie en plaatsing van een warmtepomp en naar de handleiding van het precieze model.

Welke regels gelden voor F-gassen en certificering?

Een volledig R290- of R744-systeem valt niet onder de F-gassen-lekcontroleplicht. Apparatuur met gefluoreerde broeikasgassen kan wel onder die plicht vallen. [01]

Verordening (EU) 2024/573 is vanaf 11 maart 2024 van toepassing. Lekcontroles voor stationaire apparatuur met F-gassen volgen uit relevante drempels. De reguliere intervallen zijn ten minste elke 12 maanden, 6 maanden of 3 maanden. Met lekdetectie kunnen bepaalde intervallen verdubbelen. [01]

verschil tussen onderhoud, F-gassen-lekcontrole, drukapparatuurherkeuring en verzekeraarskeuring, peildatum 24 augustus 2026.

Onderwerp	Wanneer speelt het?	Wat is van belang?
Regulier onderhoud	Naar afspraak met eigenaar, fabrikant of aanbieder	Onderhoudsafspraak hangt af van eigenaar, fabrikant of aanbieder
F-gassen-lekcontrole	Bij apparatuur die onder de drempels van Verordening (EU) 2024/573 valt	Wettelijke controletermijn hangt af van de drempel
Drukapparatuurherkeuring	Bij grotere of bepaalde PED-geclassificeerde installaties in werk- en bedrijfssituaties	Niet gericht op iedere huishoudelijke warmtepomp
Verzekeraarskeuring	Als polis of verzekeraar dit vraagt	Geen algemene regel gepubliceerd door geraadpleegde verzekeraars

De Europese certificeringsregels omvatten installatie, onderhoud, reparatie, buitengebruikstelling, terugwinning en lekcontroles aan stationaire warmtepompen met F-gassen en relevante alternatieven, waaronder koolwaterstoffen en CO2. [02] De exploitant van apparatuur die onder de lekcontroleplicht valt, bewaart gegevens over onder meer koudemiddel, controles, reparaties en de gecertificeerde persoon of het bedrijf ten minste vijf jaar. [01] Lees ook de regels rond warmtepompen.

Is een warmtepompkeuring verplicht?

Voor een gewone koopwoning is geen algemene warmtepomp-APK aangetroffen. Onderhoud, F-gassen-lekcontrole en drukapparatuurherkeuring zijn verschillende zaken met eigen voorwaarden.

Herkeuring kan nodig zijn bij grotere of bepaalde PED-geclassificeerde installaties. Dit regime is vooral gericht op werk- en bedrijfssituaties, onder meer vanwege verstikkings- en explosiegevaar bij brand. [08] Een onderhoudscontract is iets anders dan een wettelijke lekcontrole.

Welke F-gassen verdwijnen tussen 2025 en 2035?

De Europese verboden gaan over nieuwe apparatuur met F-gassen, niet automatisch over een bestaand toestel. Voor sommige groepen kunnen uitzonderingen bestaan als veiligheid een alternatief verhindert. [01]

uitfasering van F-gassen in nieuwe warmtepompen en systemen, periode 2025 tot en met 2035.

Datum	Regel voor nieuwe apparatuur
1 januari 2025	Single-split airco- en warmtepompsystemen met minder dan 3 kg F-gas en GWP vanaf 750 verboden
1 januari 2027	Zelfstandige hermetisch gesloten warmtepompen tot en met 12 kW met F-gas en GWP vanaf 150 verboden
1 januari 2027	Bepaalde split lucht-luchtsystemen tot en met 12 kW met F-gas en GWP vanaf 150 verboden
1 januari 2028	Split lucht-waterwarmtepompen tot en met 12 kW met F-gas en GWP vanaf 150 verboden
1 januari 2030	Verboden voor bepaalde overige zelfstandige warmtepompen met F-gas en GWP vanaf 150
1 januari 2032	Zelfstandige warmtepompen tot en met 12 kW met F-gassen in beginsel verboden, behoudens veiligheidsuitzondering
1 januari 2035	Split airco- en warmtepompsystemen met F-gassen in beginsel verboden, met uitzonderingen als veiligheid een alternatief verhindert

Bron: [01].

Wat dekt de verzekering bij schade aan een warmtepomp?

Volgens Univé valt een warmtepomp, inclusief leidingen van en naar de warmtepomp, onder de opstalverzekering. Univé noemt brand, neerslag, storm, lekkage, inbraak en aanrijding als voorbeelden van gedekte oorzaken. [14]

Univé sluit schade door installatiefouten of slecht onderhoud uit. [14] Nationale-Nederlanden vermeldt dat warmtepompen als duurzame installaties standaard zijn meeverzekerd, ook wanneer zij later zijn aangeschaft. Die verzekeraar sluit schade door verkeerd installeren of bevestigen uit. [15]

Bij een VvE hoeft eigenaarsbelang niet automatisch in de VvE-opstalverzekering te zitten. Dit kan apart verzekerd zijn via de VvE of een particuliere inboedelverzekering. [16] Een algemene meldplicht bij plaatsing, vaste premietoeslag of algemene verzekeraarskeuring is niet gepubliceerd door de geraadpleegde verzekeraars. Het Verbond van Verzekeraars publiceert ook geen algemene regel dat een particuliere warmtepomp jaarlijks gekeurd moet worden voor dekking. [17]

Zijn er terugroepacties voor warmtepompen?

In de verifieerbare openbare resultaten is één melding gevonden. Safety Gate publiceerde op 7 augustus 2026 een waarschuwing voor een QLIMA wandgemonteerde monoblock-warmtepomp met R290 en een propaanvulling van 298 gram. [18]

De melding noemt een ernstig brandrisico door een te grote propaanvulling en onjuiste installatie-instructies over plaatsing en minimale kamergrootte. De maatregel was terugroepactie bij eindgebruikers en terugtrekking uit de markt in Frankrijk. De waarschuwing noemt zes GTIN's en geldt voor alle batches. [18]

Dit is een Franse Safety Gate-waarschuwing. De melding bewijst niet dat het toestel in Nederland is verkocht of dat hier een terugroepactie is uitgevoerd. Controleer merk, model, serienummer, batch en de officiële melding. Niet aangetroffen in de geraadpleegde openbare NVWA-bronnen: een Nederlandse warmtepompwaarschuwing in de onderzochte periode.

Wat kost onderhoud of een veiligheidscheck?

De bedragen hieronder zijn marktvoorbeelden, geen landelijke prijs. Zij zijn geen vast tarief voor een F-gassen-lekcontrole of een verzekeraarskeuring.

voorbeelden van onderhoud en technische inspectie, bedragen inclusief btw in 2026.

Dienst	Prijs inclusief btw	Peildatum
Eerste technische inspectie, toestel ouder dan vijf jaar	€ 75,00	2026
Los warmtepomponderhoud	€ 90,75	Prijslijst april 2026
Regulier onderhoud aan luchtwarmtepomp	€ 149,99	Vanaf 1 maart 2026
Onderhoudscontract warmtepomp per jaar	€ 163,44	2026
Warmtepomponderhoudscontract vanaf	€ 181,50 per jaar	2026

Bronnen: [19] [20] [21] [22] [23]. De tabel bevat losse diensten en contracten van verschillende aanbieders. De bedragen zijn niet onderling gelijkwaardig.

Wat kunt u zelf controleren en wat laat u aan een vakpersoon over?

U kunt zelf de handleiding, de veiligheidszone, zichtbare beschadigingen en storingsmeldingen controleren; bij een aroTHERM plus met R290 laat u werkzaamheden waarbij het toestel wordt geopend aan bevoegde personen over.

De eigenaar is vanaf de energiemeter verantwoordelijk voor de veiligheid van de vaste installaties in huis, waaronder de warmtepomp. Een installateur kan de vaste installatie in huis controleren. [04] Vaillant stelt dat werkzaamheden waarbij de aroTHERM plus wordt geopend uitsluitend zijn voor bevoegde personen met kennis van R290-risico's. [13]

Vraag vóór opdracht naar het koudemiddel, de modelgebonden installatiehandleiding, de veiligheidszone, certificering en onderhoudsvoorwaarden.

Welke gegevens over warmtepompveiligheid ontbreken nog?

Een openbaar landelijk, apparaat-specifiek incidentenregister met Nederlandse aantallen branden, lekkages, letsels en evacuaties door warmtepompen is niet openbaar beschikbaar. Een landelijk warmtepompincidentencijfer is niet openbaar beschikbaar.

Niet aangetroffen in de geraadpleegde openbare NVWA-bronnen: Nederlandse warmtepompwaarschuwingen tussen 1 januari 2020 en 24 augustus 2026. Dat is een zoekbevinding en geen bewijs dat er geen waarschuwingen of incidenten zijn. Ook is geen complete reproduceerbare Safety Gate-export beschikbaar. Daarom is niet vast te stellen hoeveel Europese waarschuwingen er in die periode waren.

Zonder normtoepassing en toestelhandleiding is geen universele R290-afstandstabel, maximale vulling of minimumruimte verantwoord. Een onafhankelijke openbare top-25 van warmtepompmerken naar Nederlands marktaandeel is niet gevonden, evenmin als een complete merkaudit naar koudemiddelen.

Een algemeen wettelijk tarief voor controles is niet aangetroffen. Ook een algemene meldplicht bij plaatsing, vaste premietoeslag of verzekeraarskeuring is niet gepubliceerd door de geraadpleegde verzekeraars. In geraadpleegde openbare OVV-publicaties is geen specifiek onderzoek aangetroffen naar een consumentenwarmtepompbrand, propaanlek bij een woningwarmtepomp of structurele warmtepompveiligheid.

Veelgestelde vragen

Is een R290-warmtepomp brandgevaarlijk?

R290 is propaan in veiligheidsklasse A3 en heeft hogere ontvlambaarheid. Risico ontstaat bij lekkage, voldoende concentratie, ophoping in een lage of slecht geventileerde ruimte en een ontstekingsbron. [09] [10] Daarom zijn de veiligheidszone en installatiehandleiding van het gekozen model bepalend.

Moet een warmtepomp jaarlijks worden gekeurd?

Voor een gewone koopwoning is geen algemene warmtepomp-APK aangetroffen. Regulier onderhoud kan onderdeel zijn van een contract of fabrikantvoorwaarde. F-gassen-lekcontrole geldt alleen voor apparatuur die onder de wettelijke drempels valt. Drukapparatuurherkeuring speelt vooral bij grotere of bepaalde installaties in werk- en bedrijfssituaties. [01] [08]

Geldt een F-gassen-lekcontrole ook voor propaan?

Nee, een volledig R290-propaansysteem bevat geen F-gas. Het valt daarom niet onder de F-gassen-lekcontroleplicht van artikel 5 van Verordening (EU) 2024/573. [01] Voor installatie, onderhoud en reparatie kunnen wel certificeringsregels en fabrikantvoorschriften gelden. Ook de modelgebonden veiligheidsvoorwaarden blijven relevant.

Hoe ver moet een propaanwarmtepomp van een raam staan?

Er is geen vaste landelijke afstandstabel voor iedere R290-warmtepomp. De veiligheidszone volgt uit de handleiding van het gekozen model en de situatie rond de buitenunit. [03] [12] Vaillant noemt voor een eigen R290-model meestal ongeveer één meter als vuistregel, niet als wettelijke regel. [10]

Valt een warmtepomp onder de opstalverzekering?

Volgens Univé valt een warmtepomp inclusief leidingen onder de opstalverzekering. [14] De dekking hangt af van de polis en de oorzaak van schade. Univé sluit installatiefouten en slecht onderhoud uit. Nationale-Nederlanden sluit schade door verkeerd installeren of bevestigen uit. [14] [15]

Zijn er terugroepacties voor warmtepompen?

In de verifieerbare openbare resultaten is een Safety Gate-waarschuwing van 7 augustus 2026 gevonden voor een QLIMA wandmonoblock met 298 gram R290. [18] De maatregel gold in Frankrijk. Dit bevestigt niet dat het toestel in Nederland verkocht is of dat hier een terugroepactie is uitgevoerd.