Propaanwarmtepomp in 2026: R290 uitgelegd

Een propaanwarmtepomp gebruikt R290, de koudemiddelcode voor propaan, maar verbrandt dit propaan niet. Het koudemiddel zit in een gesloten circuit en valt zelf niet onder het verbod op gefluoreerde broeikasgassen. Wie een systeem overweegt, moet wel regelgeving, radiatoren, veilige buitenopstelling, geluid, prijs en ISDE apart controleren. Lees ook alles over de warmtepomp.

Wat is een propaanwarmtepomp met R290?

Een propaanwarmtepomp is een warmtepomp waarin R290, propaan, als koudemiddel rondgaat. Het propaan vervoert warmte in een gesloten koudemiddelcircuit. Het toestel verwarmt de woning dus niet door propaan te verbranden. [01] [06]

Begrippen:

• R290: de industriële koudemiddelcode voor propaan. [01]
• Natuurlijk koudemiddel: een koudemiddel zoals propaan dat geen gefluoreerd broeikasgas is.
• F-gas: een gefluoreerd broeikasgas. De Europese regels beperken deze groep koudemiddelen.
• GWP: Global Warming Potential, een getal voor het opwarmende effect van een koudemiddel.

R290 wordt onder meer gebruikt in buiten opgestelde monoblocks. Bij zo'n opstelling is de buitenplek extra belangrijk.

Waarom stappen fabrikanten over op R290?

Fabrikanten kiezen voor R290 omdat de F-gassenverordening steeds meer grenzen stelt aan gefluoreerde koudemiddelen in nieuwe apparatuur. De verordening schrijft propaan niet voor. Ook andere niet-gefluoreerde of zeer lage-GWP-oplossingen blijven mogelijk. [01]

R32 heeft een GWP van 675. Daardoor valt het bij meerdere nieuwe apparaatklassen vanaf 2027 boven de grens van GWP 150. R290 is geen F-gas en valt niet onder die grens. [01]

GWP 3 en GWP100 0,02

Twee bronnen noemen een ander getal voor propaan. RVO vermeldt voor de Batavia Heat BH-R290-90 koudemiddel R290 met GWP 3. [06] Bijlage VI van de Europese verordening vermeldt voor propaan, R-290, GWP100 0,02 voor de berekening van het GWP van mengsels. [01] Dit zijn waarden in verschillende toepassingen. Daarom behandelen we geen van beide waarden als fout.

Welke F-gasdeadlines gelden voor warmtepompen?

De deadlines gelden voor het in de handel brengen van nieuwe apparatuur, niet als algemene plicht om een bestaande warmtepomp te verwijderen. Voor onderhoud gelden aparte regels. [01]

Een bestaande R32-warmtepomp hoeft hierdoor niet meteen weg. De onderhoudsgrens van GWP 2.500 leidt op 9 september 2026 ook niet tot een algemeen onderhoudsverbod voor bestaande R32-warmtepompen. [01]

Kan een propaanwarmtepomp op bestaande radiatoren?

Ja, dat kan technisch mogelijk zijn, maar 70 °C of 75 °C als maximale temperatuur is geen bewijs dat de woning comfortabel en zuinig warm blijft. De benodigde temperatuur hangt ook af van warmteverlies, isolatie en radiatorvermogen.

RVO stelt dat reguliere warmtepompen voor veel toepassingen ongeveer maximaal 50 °C aanvoertemperatuur halen. Speciale warmtepompen, bijvoorbeeld met propaan, kunnen hogere temperaturen bereiken. [07] De Vaillant aroTHERM plus en Panasonic Aquarea L-serie noemen beide maximaal 75 °C. [13] [16]

Volg deze route voordat u een offerte beoordeelt:

1. Zet de cv-ketel in het stookseizoen tijdelijk op 50 °C.
2. Controleer of alle ruimten comfortabel warm blijven.
3. Test zo nodig ook op 60 °C.
4. Laat het warmteverlies van de woning bepalen.
5. Laat controleren hoeveel warmte de bestaande radiatoren bij de benodigde temperatuur afgeven.

Milieu Centraal noemt de test op 50 °C of 60 °C juist om te beoordelen of radiatoren voldoende warmte geven. [08] [09]

Wat doet een hoge aanvoertemperatuur met het rendement?

Een lagere aanvoertemperatuur vraagt minder elektriciteit voor dezelfde hoeveelheid warmte. Daarom zegt een maximale aanvoertemperatuur weinig over het rendement tijdens een heel stookseizoen. [07]

De COP is de verhouding tussen afgegeven warmte en gebruikte elektriciteit bij één testconditie. Bij de Vaillant aroTHERM plus ligt de opgegeven COP bij A-7/W55 tussen ongeveer 1,98 en 2,14. Bij A7/W35 ligt deze tussen ongeveer 4,92 en 5,39. De waarden gelden dus bij verschillende testcondities. [13]

Die verschillen laten zien waarom toestelwaarden alleen vergelijkbaar zijn bij dezelfde testcondities. Ze bewijzen niet dat R290 algemeen zuiniger is dan R32.

Welke veiligheidsregels gelden bij propaan?

Propaan is geclassificeerd als H220: uiterst ontvlambaar gas. Daarom is de handleiding van het gekozen toestel leidend voor de veilige opstelling. [10] [25]

Het Besluit bouwwerken leefomgeving bevat geen landelijke tabel met één vaste minimumafstand voor elke R290-warmtepomp tot ramen, deuren of putten. [02] Controleer bij de beoogde buitenplek daarom:

• ramen, deuren en ventilatieopeningen;
• putten, afvoeren en rioolinlaten;
• nissen, lage ruimten, lichtschachten en kelderingangen;
• luchtinlaten en ventilatieroosters;
• stopcontacten, schakelaars, lampen en andere ontstekingsbronnen;
• afstand tot de perceelgrens.

Bosch noemt als productspecifiek voorbeeld een veiligheidszone van 1 meter naast en onder de unit en 0,5 meter boven de unit bij gebouwopeningen die toegang tot de woning geven. In die zone mogen geen ontstekingsbronnen liggen. Dit is geen landelijke afstandseis voor ieder merk of model. [11]

Waarom is de buitenopstelling zo belangrijk?

De buitenopstelling bepaalt of aan de veiligheidszone uit de producthandleiding kan worden voldaan. Bij een lekkage mag propaan zich niet verzamelen op lage of afgesloten plekken. Bosch noemt onder meer afvoeren, spleten, holle ruimten, kelderingangen, ramen, deuren en ventilatieroosters. [11]

Bij een buiten opgestelde monoblok-warmtepomp is de ruimte rondom de unit belangrijk. Kijk daarom vóór een offerte niet alleen naar beschikbare grond, maar ook naar openingen, afvoerpunten en elektrische voorzieningen rondom de opstelplek.

Hoeveel geluid mag een R290-warmtepomp maken?

De wettelijke grens is 40 dB op het aangewezen beoordelingspunt. Dat is niet hetzelfde als het geluidsvermogen op een productlabel. [02] [17]

De waarden zijn productspecificaties en geen meting op de erfgrens. [12] [13]

Afstand, opstelling, reflecties en bedrijfsmodus bepalen mede hoeveel geluid op het beoordelingspunt aankomt. Een productwaarde van bijvoorbeeld 59,9 dB(A) kan dus niet rechtstreeks naast de grens van 40 dB worden gezet. Zie ook de geluidseisen voor warmtepompen.

Welke R290-merken en modellen zijn in 2026 verkrijgbaar?

Vaillant, Bosch, NIBE en Panasonic hadden op 9 september 2026 aantoonbaar R290-series in hun aanbod. Dit is geen volledig marktoverzicht. [12] [13] [15] [16]

[12] [13] [14] [15] [16] [18] [19] [20] [21] [22]

RVO werkt de meldcodelijst maandelijks bij. Aan de download kunnen geen rechten worden ontleend. Controleer meldcode, productnaam en subsidiebedrag opnieuw bij een offerte. [05]

Wat kost een propaanwarmtepomp in 2026?

Openbare vanafprijzen bestaan, maar zijn geen onderlinge prijsvergelijking. Vermogen, btw, installatie, boiler en technische configuratie verschillen per prijsuiting.

Niet in deze tabel: een uniforme configuratie, gelijk vermogen, gelijke btw-behandeling, boiler, buffer, elektra, leidingwerk, fundatie, radiatoraanpassingen, veiligheidsmaatregelen, geluidsmaatregelen en nettobedrag na ISDE. De bedragen zijn daarom niet onderling vergelijkbaar. Peildatum: 9 september 2026. [23] [24]

Voor de twee bedragen inclusief btw geldt: € 8.400 x 1,21 = € 10.164 en € 10.500 x 1,21 = € 12.705. De bron noemt beide oorspronkelijke bedragen exclusief btw. Deze prijsuiting is gecontroleerd op 9 september 2026. [24]

Meer over kostensoorten staat bij wat een warmtepomp kost.

Hoeveel ISDE krijgt een R290-warmtepomp in 2026?

R290 geeft in 2026 geen aparte ISDE-bonus. Voor een eerste lucht-waterwarmtepomp is de formule € 1.025 plus € 225 per kW vanaf de eerste kW, plus eventueel € 200 voor energielabel A+++. [04]

Niet in deze tabel: aanschafprijs, installatiekosten, boiler, buffer, elektra, leidingwerk, radiatoraanpassingen, veiligheidsmaatregelen, geluidsmaatregelen en overige werkzaamheden. Subsidie is geen netto toestelprijs. Gecontroleerd op 9 september 2026. [06] [18] [21] [22]

Bij 11 kW en label A+++ is de berekening voor een eerste toestel: € 1.025 + 11 x € 225 + € 200 = € 3.700. Voor een tweede of volgend toestel geldt: 11 x € 225 = € 2.475. € 3.700 min € 2.475 = € 1.225 minder subsidie, omdat startbedrag en labelbonus vervallen. De bedragen gelden in 2026 en zijn gecontroleerd op 9 september 2026. [04] [22]

Voor de Batavia Heat met 5 kW is de som: € 1.025 + 5 x € 225 + € 200 = € 2.350. Dat sluit aan op het RVO-bedrag voor meldcode KA29039, gecontroleerd op 9 september 2026. [04] [06]

Voor de twee Bosch-modellen is het verschil: € 3.925 min € 2.375 = € 1.550. De RVO-bedragen zijn gecontroleerd op 9 september 2026. Dat zegt niets over het prijsverschil of de netto investering. [18] [21]

De bedragen gelden voor de genoemde meldcodes en installaties in 2026. Meldcode, productnaam en subsidiebedrag moeten vóór publicatie en bij offertecontrole opnieuw bij RVO worden gecontroleerd.

Voor ISDE moet de warmtepomp nieuw zijn, volledig zijn geïnstalleerd door een bouwinstallatiebedrijf en moet de aanvraag binnen 24 maanden na installatie worden gedaan. Voor een woning geldt in beginsel dat deze vóór 1 januari 2019 is gebouwd of dat de omgevingsvergunning vóór 1 juli 2018 is aangevraagd. [03]

Voor wie is een propaanwarmtepomp niet geschikt?

Een propaanwarmtepomp kan minder passend zijn als een veilige buitenopstelling ontbreekt, de plaats geluidstechnisch ongunstig is of de woning structureel een hoge aanvoertemperatuur nodig heeft.

Een kleine tuin is niet automatisch een uitsluiting. Wel moet het gekozen toestel volgens zijn handleiding veilig kunnen staan, zonder risico op ophoping van propaan bij openingen, putten of lage delen. Ook moet vooraf duidelijk zijn of de geluidssituatie op het beoordelingspunt aan 40 dB kan voldoen. [02] [11]

Is wachten op een R290-warmtepomp tot 2027 verstandig?

Wachten is niet nodig om R290 te kunnen kopen, omdat meerdere R290-series al in 2026 verkrijgbaar zijn. De datum 1 januari 2027 is wel relevant voor nieuwe apparaatklassen met F-gassen boven GWP 150. [01] [12] [13] [15] [16]

Er is geen openbare Nederlandse prijsreeks waarmee een prijsdaling of prijsstijging van R290-systemen in 2027 kan worden voorspeld. Ook waren de ISDE-bedragen en voorwaarden voor 2027 op 9 september 2026 nog onzeker. Controleer voorwaarden daarom vlak voor aankoop opnieuw.

Welke punten moet u vóór een offerte controleren?

Controleer vóór u offertes vergelijkt ten minste deze punten:

• uitkomst van de verwarmingstest op 50 °C en zo nodig 60 °C;
• warmteverlies van de woning en het benodigde vermogen;
• benodigde aanvoertemperatuur bij koud weer;
• veiligheidszone uit de handleiding van het gekozen toestel;
• geluid op het beoordelingspunt, niet alleen het productlabel;
• meldcode, subsidiebedrag en energielabel;
• brutoprijs inclusief of exclusief btw;
• toestel, boiler, buffer, elektra, leidingwerk en fundatie;
• radiatoraanpassingen, veiligheidsmaatregelen en geluidsmaatregelen;
• werkzaamheden die niet in de offerte staan.

Veelgestelde vragen

Is R290 hetzelfde als propaan?

Ja. R290 is de industriële koudemiddelcode voor propaan. In een propaanwarmtepomp wordt het propaan niet verbrand. Het circuleert in een gesloten koudemiddelcircuit en transporteert warmte tijdens het warmtepompproces. R290 is hier dus een transportmiddel voor warmte en geen brandstof voor woningverwarming. [01] [06]

Wordt R32 vanaf 2027 verboden?

Nee, niet als algemene regel. Vanaf 1 januari 2027 gelden voor bepaalde nieuwe warmtepompen tot en met 12 kW grenzen van GWP 150. R32 heeft GWP 675 en valt daar bij die apparaatklassen boven. Dit maakt bestaande R32-warmtepompen niet meteen verboden. [01]

Is propaan verplicht vanaf 2027?

Nee. De F-gassenverordening beperkt gefluoreerde koudemiddelen in nieuwe apparatuur, maar schrijft R290 niet voor. Fabrikanten kunnen ook andere niet-gefluoreerde of zeer lage-GWP-koudemiddelen gebruiken, voor zover die passen binnen de regels voor het apparaat. De verordening laat daarmee ruimte voor meerdere koudemiddelkeuzes. [01]

Kan R290 met gewone radiatoren?

Dat kan, maar het hangt niet alleen af van de warmtepomp. Sommige R290-modellen halen maximaal 70 °C of 75 °C. Of radiatoren genoeg warmte geven, hangt ook af van warmteverlies, isolatie, radiatorvermogen en de benodigde temperatuur. Test daarom eerst op 50 °C of 60 °C. [08] [09] [13] [14] [16]

Hoe ver moet de buitenunit van een raam staan?

Er is geen algemene landelijke afstand voor ieder model. Volg altijd de installatiehandleiding van het gekozen toestel. Bosch noemt voor specifieke R290-apparatuur bijvoorbeeld 1 meter naast en onder de unit en 0,5 meter erboven bij gebouwopeningen. Dat voorbeeld geldt niet automatisch voor andere warmtepompen. [11]

Krijgt R290 extra ISDE?

Nee. In 2026 bestaat geen aparte ISDE-bonus die alleen gekoppeld is aan R290 of een ander natuurlijk koudemiddel. De subsidie voor een eerste lucht-waterwarmtepomp bestaat uit een startbedrag, een bedrag per kW en mogelijk een labelbonus voor A+++. [04]