Capaciteitskaart Nederland 2026 uitgelegd

De landelijke capaciteitskaart toont regionale tekorten voor afname en teruglevering, maar geeft geen definitief antwoord voor één woonadres. Een rood gebied sluit uw bestaande aansluiting niet automatisch af. Lees eerst wat netcongestie is als u wilt weten waarom het net op bepaalde momenten te weinig ruimte heeft.

Wat laat de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland zien?

De officiële kaart laat zien waar op het elektriciteitsnet transportcapaciteit beschikbaar is en waar tekorten zijn opgetreden. De Capaciteitskaart Elektriciteitsnet is bereikbaar via capaciteitskaart.netbeheernederland.nl en verwijst door naar het kaartplatform van Partners in Energie. [01]

Transportcapaciteit is de beschikbare ruimte om elektriciteit over het net te vervoeren. De kaart toont die ruimte voor afname en teruglevering, plus benodigde capaciteit, wachtrijinformatie, congestiestatus en geplande netuitbreidingen. De gegevens zijn indicatief. U kunt er geen rechten aan ontlenen, dus bespreek een concreet plan altijd met uw netbeheerder. [02]

De drie kaartlagen en hun gebruiksdoel volgens de kaartuitleg op 9 september 2026.
Laag	Netniveau	Gebruiksdoel
Totaal	Regionale netten en hoogspanningsnet	Overzicht van congestie
Regionale netbeheerder	Middenspanningsniveau	Situatie op regionale netten
TenneT	Hoogspanningsniveau	Situatie op het hoogspanningsnet

De kaart werkt met gebieden, niet met een technische beoordeling van uw meterkast. Een kleur kan ook samenhangen met een knelpunt op een hoger of lager netvlak. [02] [04]

Wat betekenen transparant, geel, oranje, rood en grijs?

De kleuren tonen de regionale situatie voor transportcapaciteit en wachtrijen, niet een besluit over uw woning. Transparant is gunstiger dan geel, oranje en rood. Grijs zegt dat de gegevens onvoldoende zijn.

Betekenis van de kleuren op de officiële capaciteitskaart, geraadpleegd op 9 september 2026.
Kleur	Officiële betekenis
Transparant	Transportcapaciteit beschikbaar zonder wachtrij
Geel	Transportcapaciteit beperkt beschikbaar zonder wachtrij
Oranje	Tekort aan transportcapaciteit en een wachtrij, congestiemanagement wordt onderzocht
Rood	Tekort aan transportcapaciteit, geen extra congestiemanagement mogelijk voor nieuwe aanvragen
Grijs	Onvoldoende of kwalitatief onvoldoende data beschikbaar

Geen bedragen, individuele adresuitkomst, wachttijd of garantie opgenomen. [03]

Rood betekent niet automatisch dat uw bestaande aansluiting wordt uitgezet, dat u thuis geen stroom meer krijgt of dat alle nieuwe aanvragen onmogelijk zijn. Het zegt wel dat voor nieuwe aanvragen geen extra congestiemanagement mogelijk is. Congestiemanagement is een tijdelijke manier om pieken te verminderen totdat structurele netuitbreiding gereed is. [04] [21]

Wat betekent een vol stroomnet voor een huishouden?

Voor bestaande apparaten verandert er niets als u geen nieuwe of zwaardere aansluiting aanvraagt. Een vol stroomnet betekent hier een tekort aan transportcapaciteit tijdens bepaalde situaties of momenten, niet dat ieder huis in een gekleurd gebied zonder stroom zit.

Een kleine elektriciteitsaansluiting heeft een doorlaatwaarde van maximaal 3 x 80 A. Als een huishouden of klein bedrijf geen nieuwe of zwaardere aansluiting aanvraagt, blijft de stroom voor bestaande apparaten en processen werken. [06] [07]

Wat een huishoudelijk plan meestal vraagt, op basis van de regels die gelden op 9 september 2026.
Plan	Meestal een nieuwe of zwaardere aansluiting nodig?	Wat betekent de kaart?
Bestaande apparaten	Nee	Een rode kleur sluit de bestaande aansluiting niet automatisch af
Elektrisch koken	Meestal niet	Controleer de bestaande aansluiting
Thuisladen	Meestal niet	Laat beoordelen of uw aansluiting voldoende is
Elektrische warmtepomp	Meestal niet	Laat een erkende installateur beoordelen of verzwaring nodig is
Zonnepanelen	Niet automatisch	Kijk naar teruglevering, maar vraag een adresbeoordeling bij twijfel
Nieuwe aansluiting	Mogelijk	Kan sinds 1 juli 2026 op een wachtlijst komen
Verzwaring	Mogelijk	Kan sinds 1 juli 2026 op een wachtlijst komen

Geen installatiekosten, netbeheertarieven, vermogenswinst of wachttijdverkorting opgenomen. [07] [08] [09]

Elektrisch koken, thuisladen en een elektrische warmtepomp zijn volgens de Rijksoverheid meestal mogelijk zonder zwaardere aansluiting. Controleer wel wat u nu heeft en laat een erkende installateur naar uw plan kijken. Lees ook wat komt kijken bij je aansluiting verzwaren. [08]

Wat is het verschil tussen afname en teruglevering?

Afname is elektriciteit die van het net naar uw aansluiting gaat, teruglevering is elektriciteit die van een producent naar het net gaat. Voor stroom die u thuis gebruikt, zoals voor een warmtepomp of laadpaal, is afname relevant. Voor zonnepanelen is teruglevering relevant. [02] [03]

De officiële afnamelaag is vooral bedoeld voor plannen met een nieuwe of verzwaarde grootverbruikaansluiting groter dan 3 x 80 A. De terugleveringslaag richt zich vooral op grootschalige productieprojecten boven 3 x 80 A, zoals zonneparken. Daarom geeft de kaart geen definitief oordeel over zonnepanelen op één woning. [02]

Lokale drukte kan voor zonnepaneelbezitters merkbaar zijn. Stedin noemt bijvoorbeeld zonnepanelen die niet terugleveren doordat de omvormer uitvalt. Dat maakt de terugleveringslaag nuttig als regionaal signaal, maar niet als uitslag voor uw adres. [22]

Hoe controleer je wat de kaart voor jouw adres betekent?

Gebruik de kaart als regionale eerste controle en bespreek daarna uw concrete aanvraag met de netbeheerder. Volg deze stappen:

Zoek uw gebied op de officiële capaciteitskaart.
Kies de laag voor afname als u meer stroom wilt gebruiken, of teruglevering bij zonnepanelen.
Controleer hoe oud de brongegevens zijn.
Controleer bij uw netbeheerder welke aansluiting u nu heeft.
Laat een erkende installateur beoordelen of uw plan een verzwaring vraagt.
Bespreek een aanvraag voor een nieuwe aansluiting, verzwaring of extra capaciteit met de netbeheerder.

De kaart blijft indicatief. De landelijke kaart kan dus niet vaststellen of er op uw woonadres definitief capaciteit beschikbaar is. [02] [04]

Kunnen huishoudens sinds 1 juli 2026 op een wachtlijst komen?

Ja, aanvragen voor een nieuwe kleinverbruikaansluiting, verzwaring en extra transportcapaciteit kunnen sinds 1 juli 2026 in congestiegebieden op een wachtlijst komen. Dit geldt dus ook voor huishoudens en kleine bedrijven. [09] [11]

Het prioriteringskader van de ACM geldt in congestiegebieden vanaf 1 januari 2026. Het onderscheidt congestieverzachters, veiligheid en basisbehoeften. Maatschappelijke prioriteit is niet automatisch: aanvragers moeten aantonen dat zij aan de voorwaarden voldoen. [10]

Stedin heeft een eigen uitvoeringsinstructie. Daar kan een verzwaring van een kleinverbruikaansluiting op een woonadres maatschappelijke prioriteit krijgen en wordt die prioriteit bij de aanvraag automatisch toegewezen. Voor een nieuwe kleinverbruikaansluiting moet maatschappelijke prioriteit volgens Stedin wel worden aangevraagd. Dit is geen landelijke regel voor alle netbeheerders. [11]

Waar zit volgens onze monitor een tekort aan capaciteit?

Onze telling laat zien dat tekorten met wachtrij voor afname op 24 augustus 2026 vaker voorkwamen dan tekorten met wachtrij voor teruglevering. Bekijk ons netcongestie-archief per netbeheerder voor de onderliggende metingen.

Eigen monitor-snapshot van 24 augustus 2026, geteld in 952 voedingsgebieden.
Richting	Voedingsgebieden met tekort en wachtrij	Aandeel van 952 gebieden
Afname	432 van 952	45,4 procent
Teruglevering	82 van 952	8,6 procent

Geen aantallen huishoudens, aansluitingen, individuele wachttijden of financiële bedragen opgenomen. [20]

432 / 952 x 100 = 45,4 procent voor afname. 82 / 952 x 100 = 8,6 procent voor teruglevering. Het verschil is 432 min 82 = 350 voedingsgebieden, of 45,4 min 8,6 = 36,8 procentpunt, op 24 augustus 2026. Dit zegt niet hoeveel huishoudens zijn geraakt en is geen adresuitkomst. (Netcongestie-archief, gecontroleerd 9 september 2026) [20]

De mediaan was 21,9 procent voedingsgebieden met tekort en wachtrij voor afname, met een spreiding van 1,8 tot 75,2 procent over 24 waarnemingen. [20]

Aantallen zijn voedingsgebieden, geen aansluitingen of huishoudens; een groot landelijk gebied telt even zwaar als een klein stedelijk gebied.

Provincie-toewijzing via het zwaartepunt van elk gebied (geen exacte GIS-overlay); 2 gebieden met zwaartepunt op zee zijn buiten de telling gelaten, 2 gebieden zonder statuscode ook.

De regionale laag bevat ook TenneT-stations als voedingsgebied; dubbeltelling tussen de twee lagen is mogelijk voor een klein aantal gebieden.

Hoe actueel is de capaciteitskaart?

De brondata zijn per netbeheerder en gegeven op verschillende data bijgewerkt. Wachtrijinformatie wordt maandelijks bijgewerkt. Kleurstatus, capaciteit en projecten worden minimaal ieder kwartaal vernieuwd. Grote actuele ontwikkelingen kunnen eerder worden verwerkt. [04]

Zichtbare verversdata per netbeheerder op de capaciteitskaart, geraadpleegd op 9 september 2026.
Netbeheerder	Kleurinformatie	Wachtrij, capaciteit en netuitbreidingen
Enexis	1 augustus 2026	1 augustus 2026
Liander	28 augustus 2026	28 augustus 2026
Stedin	28 juli 2026	25 juni 2026
TenneT	23 april 2026	Wachtrij: 1 juli 2026. Capaciteit en netuitbreidingen: 23 april 2026

Geen garantie dat alle onderliggende kaartvelden op dezelfde datum zijn vernieuwd. [05]

Wanneer komt er volgens netbeheerders weer capaciteit bij?

Netbeheerders noemen projectjaren en prognoses, maar die zijn geen persoonlijke wachttijd of oplevergarantie. Projecten kunnen vertragen door vergunningen, bezwaarprocedures, ruimte, materiaal, personeel of afhankelijkheid van andere netprojecten. [04]

Voorbeelden van regionale prognoses en projecthorizonnen, bekend op 9 september 2026.
Netbeheerder	Gebied of project	Prognose of projecthorizon
Liander	Oostzaan	Congestie-einddatum 2029 tot 2030
Liander	Vijfhuizen	Congestie-einddatum 2033 tot 2036
Liander	Diemen	Congestie-einddatum 2034 tot 2037
Liander	Noord-Holland Noord	Congestie-einddatum 2035 tot 2038
Enexis	Boxmeer-Venray	Circa 100 MW aanvullende capaciteit in 2029 tot 2030
Enexis	Boxmeer en Maasbracht	Circa 700 MW aanvullende capaciteit in 2030 tot 2031
Enexis	Station Einighausen	Circa 500 MW aanvullende capaciteit in 2031 tot 2034
Stedin	Papendrecht	Projecthorizon 2031 tot 2033

Geen projectkosten, aansluitkosten, individuele wachttijden of oplevergaranties opgenomen. [13] [14] [15]

Een nieuwe kleinverbruikaansluiting duurde bij in 2025 gerealiseerde werkzaamheden gemiddeld 45 weken. Een gewijzigde kleinverbruikaansluiting duurde gemiddeld 21 weken. 45 min 21 = 24 weken langer. 45 / 21 = 2,14, dus een nieuwe aansluiting duurde gemiddeld ongeveer 2,14 keer zo lang. Dit zijn historische uitvoeringscijfers, geen garantie voor een aanvraag of congestiegebied. (Stand van de uitvoering 2025, gecontroleerd 9 september 2026) [12]

Wat kun je zelf doen in een congestiegebied?

U kunt piekverbruik verminderen, maar daarmee krijgt u niet automatisch extra transportcapaciteit of voorrang op een wachtlijst. De Rijksoverheid noemt 16.00 tot 21.00 uur als piekuren op het elektriciteitsnet. Buiten die uren is er vaak meer ruimte. [16]

Plan zwaar verbruik waar dat kan buiten 16.00 tot 21.00 uur.
Gebruik zonnestroom direct, bijvoorbeeld voor apparaten die overdag kunnen draaien.
Gebruik slim laden om het laadmoment van een auto te verplaatsen.
Laat eerst beoordelen of een verzwaring werkelijk nodig is.

Direct gebruik van zonnestroom vermindert teruglevering op zonnige momenten. Slim laden en een energiemanagementsysteem kunnen apparaten aansturen om pieken te vermijden en zonnestroom beter te gebruiken. [17]

Ook de thuisbatterij kan afname en teruglevering verplaatsen. Maar er is geen publiek bewijs dat een standaard thuisbatterij automatisch extra transportcapaciteit geeft, een huishouden van een wachtlijst haalt of lokale congestie structureel oplost. Laden tijdens de avondpiek kan de druk juist verhogen. Een batterijsysteem vanaf 0,8 kW moet worden geregistreerd. [17] [18] [19]

Veelgestelde vragen

Betekent rood op de capaciteitskaart dat mijn stroom wordt afgesloten?

Nee. Rood betekent niet automatisch dat een bestaande aansluiting wordt uitgezet of dat een huishouden geen elektriciteit meer krijgt. De kleur wijst op een tekort aan transportcapaciteit en zegt dat voor nieuwe aanvragen geen extra congestiemanagement mogelijk is. Als u geen nieuwe of zwaardere aansluiting aanvraagt, blijft de stroom voor bestaande apparaten en processen werken. [04] [07]

Geldt de capaciteitskaart voor woningen?

De kaart geeft een indicatief regionaal beeld, maar is primair ingericht voor aansluitingen groter dan 3 x 80 A. Een kleine aansluiting heeft maximaal 3 x 80 A. De kaart kan daardoor geen definitieve uitspraak doen over één woning. Controleer uw bestaande aansluiting en bespreek een plan voor verzwaring of een nieuwe aansluiting met uw netbeheerder. [02] [06]

Kan ik nog een warmtepomp of laadpaal nemen?

Ja, dat is meestal mogelijk zonder zwaardere aansluiting. De Rijksoverheid noemt elektrisch koken, thuisladen en een elektrische warmtepomp als toepassingen die meestal passen zonder verzwaring. Controleer wel uw bestaande aansluiting en laat een erkende installateur beoordelen wat uw woning nodig heeft. Een aanvraag voor verzwaring kan in een congestiegebied wel op een wachtlijst komen. [08] [09]

Kan ik met zonnepanelen nog terugleveren?

Ja, zonnepanelen kunnen stroom terugleveren, maar lokale drukte kan problemen geven. Stedin noemt zonnepanelen die tijdelijk niet terugleveren doordat de omvormer uitvalt. De landelijke terugleveringslaag is vooral bedoeld voor grootschalige projecten groter dan 3 x 80 A. Gebruik de kaart daarom als regionaal signaal en niet als definitieve uitkomst voor uw woning. [02] [22]

Hoe lang duurt de wachtlijst in een congestiegebied?

Er is geen uniforme actuele wachttijd per huishouden, postcode en netbeheerder bekend. Stedin meldt dat een wachttijd jaren kan duren, afhankelijk van netuitbreiding, beschikbare ruimte en de positie op de wachtlijst. De gemiddelden van 45 en 21 weken gaan over gerealiseerde werkzaamheden in 2025 en zijn geen garantie voor een individuele aanvraag. [11] [12]

Helpt een thuisbatterij als het stroomnet vol is?

Een thuisbatterij kan zonnestroom opslaan en uw afname of teruglevering verplaatsen. Dat geeft niet automatisch recht op een zwaardere aansluiting en haalt u niet vanzelf van een wachtlijst. RVO-onderzoek van 23 januari 2025 schatte de bijdrage aan congestievermindering bij de toenmalige markt- en batterijprijzen als beperkt in. Laden in de avondpiek kan de druk verhogen. [17] [19]