Kleine windmolen 2026: opbrengst en kosten

Een kleine windmolen kan weinig of veel stroom leveren: op het historische testveld in Schoondijke liep de afgeleide jaarproductie bij gemiddeld 3,8 m/s uiteen van 64 tot 2.687 kWh. Model, ashoogte, lokale wind en obstakels bepalen de uitkomst. Hieronder staan de meetdata, kosten per werkelijk opgewekte kWh, vergunningregels, hinder en de gevolgen van 1 januari 2027. Voor andere vormen van eigen opwek staat veel informatie bij alles over zonnepanelen.

Is een kleine windmolen geschikt voor een particulier?

Een kleine windmolen past vooral bij een perceel met vrije wind, voldoende ruimte en toestemming van de gemeente. Een dak- of tuinmodel bij een woning is iets anders dan een vrijstaande erfmolen, en beide verschillen van de zakelijke turbines waar RVO over schrijft.

RVO behandelt kleine windmolens op bedrijfs- en agrarische terreinen met een masthoogte van circa 15 tot 30 meter en een vermogen van 15 tot 72 kW. Veel kleinere dak- en tuinmodellen wekken volgens RVO veel minder op en vallen buiten die informatie. [01] Er is geen vaste Nederlandse consumentendefinitie. Houten noemt een turbine met een ashoogte van 11 tot maximaal 30 meter en een vermogen tot 80 kW kleinschalig. [06]

Plaatsing is waarschijnlijk niet toepasbaar of ongunstig bij:

• een gewone woonwijk of dorpskern;
• een lage opstelling tussen bomen, woningen of andere bebouwing;
• te weinig afstand tot buren;
• geen ruimte voor mast en fundering;
• een omgevingsplan dat de turbine niet toestaat;
• een aansluiting die teruglevering of een grotere aansluiting niet aankan.

Een open kust- of polderlocatie kan kansrijker zijn dan een beschutte tuin. Alleen een beoordeling van het eigen perceel kan dat uitwijzen.

Hoeveel stroom levert een kleine windmolen werkelijk op?

De Schoondijke-metingen laten zien dat de jaarproductie sterk kan verschillen, maar zijn geen opbrengstvoorspelling voor 2026. De evaluatie gebruikte maximaal vier jaar historische meetdata bij een gemiddelde gemeten windsnelheid van 3,8 m/s. [02]

De afleiding is, afgerond op hele kWh: Passaat 2.566 gedeeld door 48 maal 12 = 642 kWh, EnergyBall 165 gedeeld door 31 maal 12 = 64 kWh, Skystream 8.834 gedeeld door 48 maal 12 = 2.209 kWh, Airdolphin 1.043 gedeeld door 32 maal 12 = 391 kWh, Ampair 1.287 gedeeld door 48 maal 12 = 322 kWh, DonQi 710 gedeeld door 20 maal 12 = 426 kWh en Montana 10.746 gedeeld door 48 maal 12 = 2.687 kWh, gecontroleerd op 9 september 2026. [02] Raum, Turby en Windwalker stonden te vaak stil om representatieve vermogenscurves af te leiden. Zij staan daarom niet in deze hoofdvergelijking. [02]

Waarom zegt het vermogen in kW zo weinig over de jaaropbrengst?

Nominaal vermogen alleen zegt te weinig over de jaaropbrengst, omdat turbines bij dezelfde gemiddelde wind sterk verschillend kunnen produceren. In Schoondijke liep de afgeleide productie uiteen van 64 kWh per jaar voor EnergyBall tot 2.687 kWh voor Montana. [02]

2.687 kWh min 64 kWh = 2.623 kWh per jaar verschil. 2.687 gedeeld door 64 = 41,98. Bij hetzelfde gemiddelde windregime zat er dus een factor van circa 42 tussen beide uitkomsten, gecontroleerd op 9 september 2026. [02]

Startwindsnelheid is een deel van de verklaring. EnergyBall, WRE030 en Swift startten volgens de evaluatie pas rond 4,5 m/s en draaiden bij lagere windsnelheden geregeld zonder vermogen te leveren. Ook beschikbaarheid, generatorgrootte en lokale turbulentie tellen mee. [02]

De locatie kan cijfers uit een windkaart sterk veranderen. Voor Schoondijke suggereerde een KNMI-kaart circa 5,2 m/s op 10 meter hoogte, terwijl op het testveld 3,8 m/s werd gemeten. De onderzoekers noemen lokale afremming door de zuidwestelijk gelegen plaats Schoondijke als verklaring. [02]

Ook ashoogte maakt verschil. Op 17 meter hoogte was de gemiddelde windsnelheid circa 14% hoger dan op 12 meter. Volgens de analyse betekende dat meer dan 50% extra energieopbrengst. Bomen, gebouwen en bebouwing kunnen de wind verder afremmen. [02]

Wat kost stroom uit een kleine windmolen per kWh?

De historische Schoondijke-kostprijs lag tussen € 0,24 en € 3,39 per opgewekte kWh. Dit zijn geen actuele marktprijzen of een producttest voor 2026.

Niet in deze tabel: onderhoudskosten en rente. Dit zijn historische geïnstalleerde projectprijzen en geen actuele marktprijzen voor 2026, gecontroleerd op 9 september 2026.

De berekening deelt de historische geïnstalleerde prijs door de gemeten productie over 20 jaar. RVO geeft geen algemeen consumentenbedrag voor aanschaf en plaatsing van een kleine windmolen. [01]

De historische projectprijzen liepen uiteen van € 4.324 voor EnergyBall tot € 18.508 voor Montana. € 18.508 min € 4.324 = € 14.184 verschil, gecontroleerd op 9 september 2026. Dit is geen actuele marktbandbreedte voor 2026. [02]

Is een kleine windmolen goedkoper dan zonnepanelen?

Nee, niet in deze historische vergelijking met eenvoudige kapitaalkosten. De twee laagste Schoondijke-kostprijzen waren € 0,24 per kWh voor Skystream en € 0,35 per kWh voor Montana. [02]

Niet in deze tabel: financiering, degradatie, onderhoud en vervanging. Peildatum: 9 september 2026.

Voor 6 panelen is de berekening € 2.500 gedeeld door (2.300 kWh maal 25 jaar) = € 0,043 per kWh. Voor 8 panelen is dat € 3.200 gedeeld door (3.000 kWh maal 25 jaar) = € 0,043 per kWh. Voor 10 panelen is dat € 3.800 gedeeld door (3.800 kWh maal 25 jaar) = € 0,040 per kWh, gecontroleerd op 9 september 2026. [03] Lees meer over de opbrengst van zonnepanelen.

Niet in deze tabel: financiering, onderhoud, vervanging, degradatie, vergunning, fundering, mast, constructieberekening, ecologie, geluidsonderzoek, elektra, terugleverkosten en eventuele netkosten. De windcijfers zijn historisch en de zonnepaneelcijfers gelden voor 2026, gecontroleerd op 9 september 2026.

€ 0,24 min € 0,043 = € 0,197 per kWh. € 0,24 gedeeld door € 0,043 = 5,58. Zelfs de historisch laagste Schoondijke-kostprijs was dus ongeveer 5,6 keer zo hoog als deze zonnepaneelreferentie. € 3,39 min € 0,043 = € 3,347 per kWh en € 3,39 gedeeld door € 0,043 = 78,84 voor EnergyBall, gecontroleerd op 9 september 2026. [02] [03]

Wanneer kan een kleine windmolen wel kansrijk zijn?

Een kleine windmolen kan kansrijker zijn op een ruim perceel met vrije aanstroom en passend eigen verbruik. Controleer vóór een offerte ten minste deze punten:

• weinig bomen en lage bebouwing rond de turbine;
• voldoende ashoogte voor de lokale situatie;
• ruimte voor mast en fundering;
• genoeg afstand tot woningen van derden;
• toestemming in het omgevingsplan;
• een netaansluiting die het vermogen aankan;
• verbruik op momenten dat de turbine stroom levert.

Een jaarproductie in kWh is niet genoeg om een besparing in euro's te bepalen. Daarvoor zijn uur- of kwartiergegevens nodig over opwek, direct eigen verbruik en teruglevering.

Heb je een vergunning nodig voor een kleine windmolen?

Een turbine hoger dan 5 meter is vergunningplichtig voor de technische bouwactiviteit. Onder 5 meter is een turbine niet automatisch toegestaan, want het omgevingsplan en lokale regels kunnen alsnog gelden. [04]

Volg deze volgorde:

1. Controleer Regels op de kaart in het Omgevingsloket.
2. Lees de bouw- en gebruiksregels van het gemeentelijke omgevingsplan.
3. Ga na of een buitenplanse omgevingsplanactiviteit nodig is. Dat is een toestemming voor een plan dat niet past binnen het omgevingsplan.
4. Controleer de vergunning voor de technische bouwactiviteit.
5. Vraag de gemeente welke onderzoeken nodig zijn.

Een elektriciteitsopwekkende turbine met een rotordiameter groter dan 2 meter valt onder de milieubelastende activiteit windturbine. [13]

Hoe verschillen de regels per gemeente?

Gemeentelijke regels verschillen sterk. Houten en Alphen aan den Rijn zijn beleidsvoorbeelden, geen landelijke regels.

| Geluid | Niet gepubliceerd als eigen streefwaarde | Streeft naar 45 dB Lden en 39 dB Lnight | | Slagschaduw | Binnen 12 maal rotordiameter voorwaarden, maximaal gemiddeld 17 dagen per jaar en 20 minuten per dag | Onder 12 maal rotordiameter onderzoek en automatische stilstandvoorziening | | Onderzoeken | Landschappelijk inpassingsplan en ecologische quickscan | Geluidsrapport |

In Houten geldt bij een ashoogte van 20 meter: 4 maal 20 meter = 80 meter afstand tot woningen van derden, gecontroleerd op 9 september 2026. [06]

Wat betekenen geluid, trillingen en slagschaduw voor omwonenden?

Geluid, trillingen en slagschaduw kunnen plaatsing beperken, ook als de turbine technisch past. Voor 1 of 2 windturbines geldt als landelijke standaardwaarde op een geluidgevoelig gebouw 47 dB Lden en 41 dB Lnight. Het bevoegd gezag kan onder voorwaarden hogere of lagere waarden vastleggen. [05]

Voor slagschaduw en trillingen moeten gemeenten rekening houden met aanvaardbare gevolgen in gevoelige gebouwen en ruimten. [14] Een complete openbare vergelijking met vaste dB-afstanden, trillingswaarden en gemeten slagschaduwuren per tuinmolen is niet gevonden. [02]

Wat verandert er als salderen op 1 januari 2027 stopt?

Salderen stopt op 1 januari 2027 en teruggeleverde stroom wordt dan niet meer verrekend met afname. Direct gebruikte stroom blijft financieel anders behandeld dan teruggeleverde stroom. Tot en met 31 december 2026 kunnen huishoudens en kleine bedrijven jaarlijks salderen. [09]

Vanaf 2027 betaalt een afnemer over direct gebruikte eigen stroom geen leveringstarief, energiebelasting, btw of terugleverkosten. Tot 1 januari 2030 moet de terugleververgoeding minimaal 50% bedragen van het kale leveringstarief, zonder energiebelasting en btw. [09] Lees meer over het einde van salderen.

Onze Terugleverkosten-monitor liet op 24 augustus 2026 zien dat 16 van 24 onderzochte leveranciers terugleverkosten rekenden. Slechts 2 van 24 publiceerden de volledige staffel op de eigen website zonder klantlogin of postcode-invoer. [11]

Eigen website betekent: bedrag of staffel zichtbaar zonder klantlogin of postcode-invoer. Bedragen die alleen in Mijn-omgevingen of contractbevestigingen staan tellen als niet publiek.

Dit is een momentopname van 24 augustus 2026. Tarieven kunnen tussentijds wijzigen en meerdere leveranciers kondigen een andere systematiek aan per 1 januari 2027. ACM stelt ook dat contracten lastig vergelijkbaar zijn doordat leveranciers terugleverkosten verschillend doorberekenen. [10] Vergelijker-cijfers zijn niet door leveranciers bevestigd en kunnen elkaar tegenspreken, zoals 13,6 tot 18,2 cent per kWh voor Eneco 3 jaar vast.

Kan de netaansluiting een kleine windmolen beperken?

Ja, de netaansluiting kan plaatsing of teruglevering beperken. Een kleine windmolen wordt doorgaans achter de meter aangesloten. Productie boven het gelijktijdige verbruik gaat terug naar het elektriciteitsnet. [01]

Een grotere aansluiting kan nodig zijn als het teruggeleverde vermogen hoger is dan de bestaande aansluiting aankan. De netbeheerder kan vergroting wegens netcongestie afkeuren. [01] Liander stopte op 1 juli 2026 met automatische capaciteitsreservering voor huishoudens en kleinverbruikers in gebieden met een vol of bijna vol net. [12] Controleer daarom vooraf de netaansluiting.

Welke natuurgevolgen moet je laten onderzoeken?

Natuuronderzoek kan nodig zijn, omdat vogels en vleermuizen met kleine windturbines kunnen aanvaren. Een in maart 2026 gepubliceerd meerjarig onderzoek meldt dat het effect per turbine meestal beperkt is, maar dat cumulatieve effecten boven beoordelingsnormen kunnen uitkomen. [08]

De gemeente kan daarom bijvoorbeeld een ecologische quickscan vragen. Dat gebeurt onder meer in het beleid van Houten. [06]

Veelgestelde vragen

Hoeveel stroom levert een kleine windmolen per jaar?

Er is geen vaste jaaropbrengst voor iedere kleine windmolen. In Schoondijke liep de afgeleide productie bij gemiddeld 3,8 m/s uiteen van 64 tot 2.687 kWh per jaar. Model, startwindsnelheid, stilstand, ashoogte, bomen, gebouwen en lokale turbulentie bepalen de uitkomst. De historische meetdata zijn geen voorspelling voor een perceel in 2026. [02]

Heb je een vergunning nodig voor een kleine windmolen?

Een turbine hoger dan 5 meter is vergunningplichtig voor de technische bouwactiviteit. Een lagere turbine is niet automatisch toegestaan. Het omgevingsplan kan plaatsing beperken en als het plan de turbine niet toestaat, kan een buitenplanse omgevingsplanactiviteit nodig zijn. Controleer Regels op de kaart en vraag de gemeente welke onderdelen nodig zijn. [04]

Kan een kleine windmolen in een gewone woonwijk?

Dat is niet landelijk met ja of nee te beantwoorden, maar gemeentelijke voorbeelden zijn terughoudend. Houten noemt plaatsing in stads- en dorpskernen in de praktijk zo goed als onmogelijk. Alphen aan den Rijn sluit dorpskernen en woonwijken van Alphen-Stad uit. Afstand, geluid, slagschaduw en het omgevingsplan bepalen de ruimte. [06] [07]

Is een kleine windmolen goedkoper dan zonnepanelen?

Niet volgens de gebruikte historische Schoondijke-berekening. De twee laagste historische windkostprijzen waren € 0,24 en € 0,35 per kWh. De eenvoudige kapitaalkostprijs van de genoemde zonnepanelensets in 2026 ligt tussen € 0,040 en € 0,043 per kWh. Dit vergelijkt historische winddata met actuele zonnepaneelreferenties en is geen actuele productvergelijking. [02] [03]

Wat verandert er voor een kleine windmolen vanaf 2027?

Vanaf 1 januari 2027 wordt teruglevering niet meer met afname verrekend. Direct gebruikte eigen stroom vermijdt nog wel leveringstarief, energiebelasting, btw en terugleverkosten. Voor een berekening in euro's zijn daarom het opwekprofiel, verbruiksprofiel, aandeel direct gebruik, terugleververgoeding, terugleverkosten en mogelijke netkosten nodig. [09]