3-fase aansluiting in De Fryske Marren: 68,6 tot 76,8% van de woningen kan een laadpaal van 11 kW aan

Waarom drie fasen in De Fryske Marren bepalen wat je laadpaal kan

Een 1-fase-aansluiting (1x25A of 1x35A) levert circa 5,75 tot 8 kW. Dat was genoeg voor een huis met een cv-ketel. Een 11 kW-thuislader heeft drie fasen nodig; op een fase laadt dezelfde paal op 3,7 tot 7,4 kW. En een warmtepomp, inductie en een lader tegelijk passen alleen door een 3-fase-aansluiting (3x25A, circa 17 kW).

Terugleveren gaat dezelfde kant op. Netbeheerders laten op een fase ruwweg tot 5 kW omvormervermogen toe; grotere zonnestroominstallaties, een thuisbatterij van 10 kWh en meer en bidirectionele laders die de auto als thuisbatterij inzetten, moeten over drie fasen verdeeld worden. Op een fase blijft opslaan en ontladen dus beperkt tot enkele kilowatt.

Dat gaat geld waard worden. Na het einde van salderen per 1 januari 2027 loont het om eigen zonnestroom zelf te gebruiken of op te slaan in plaats van terug te leveren, en met een dynamisch contract en de tijdsafhankelijke nettarieven die eraan komen verdien je door snel te laden als stroom goedkoop is. Wie thuis laadt kan bovendien via ERE-certificaten per geladen kWh opbrengst krijgen. Elk van die drie vraagt vermogen, en vermogen vraagt drie fasen. Verzwaren kost geld en vraagt sinds 1 juli 2026 in congestiegebieden een plek op de wachtlijst.

Per wijk in De Fryske Marren: van hoogstens 66,8% tot minstens 100% 3-fase

De Fryske Marren vergeleken met de buurgemeenten: plek 51 van 342

Landelijk is 40,3 tot 55,9% van de aansluitingen 3-fase; de rang is op de ondergrens. Alle 342 gemeenten · andere gemeente kiezen.

Wat 2 tot 3 op de 10 woningen in De Fryske Marren zonder 3-fase te wachten staat

Van de 26.775 kleinverbruik-elektriciteitsaansluitingen in De Fryske Marren heeft minstens 68,6% en hoogstens 76,8% drie fasen. Dat is meer dan landelijk (40,3 tot 55,9%): De Fryske Marren staat op plek 51 van 342 gemeenten, gerangschikt op de ondergrens. 2 tot 3 op de 10 woningen in De Fryske Marren moet de hoofdaansluiting laten verzwaren voordat een 11 kW-thuislader op volle kracht kan laden. De band ontstaat doordat de netbeheerder per postcodegroep alleen het meest voorkomende aansluitingtype publiceert; de ondergrens is gemeten, de bovengrens telt alle aansluitingen mee die van dat type afwijken.

Sinds 1 juli 2026 krijgen huishoudens die verzwaring niet meer automatisch: in gebieden met netcongestie staan zij op dezelfde wachtlijst als bedrijven. Wie op 1-fase zit, laadt intussen op circa 5,75 kW (1x25A) tot 8 kW (1x35A). Dat is genoeg om een auto in de nacht vol te krijgen, maar niet de 11 kW uit de folder van de laadpaalverkoper.

Binnen De Fryske Marren loopt het uiteen: in Rohel is minstens 100% van de aansluitingen 3-fase, in Bakhuizen hoogstens 66,8%. Nieuwbouwwijken krijgen standaard drie fasen; vooroorlogse wijken en jaren-60-flats vrijwel nooit.